భారతదేశంలో జరుపుకునే ప్రధాన పండుగలలో దసరా (విజయదశమి) ఒకటి. ఇది హిందువుల సంప్రదాయాల్లో అత్యంత పవిత్రమైన పర్వదినంగా భావించబడుతుంది. ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి నాడు ఈ పండుగను దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా జరుపుకుంటారు. తొమ్మిది రోజుల పాటు జరిగే నవరాత్రి ఉత్సవాల ముగింపు రోజే దసరా. ఈ పండుగకు “విజయదశమి” అని పేరు రావడానికి కారణం, ఈ రోజున సత్యం, ధర్మం చెడుపై విజయం సాధించడమే.
హిందూ పురాణాల ప్రకారం, మహిషాసురుడిని చంపిన దుర్గాదేవి విజయం ఈ రోజున జరిగింది. మరొక విశేషం ఏమిటంటే, రావణుడిని హతమార్చి శ్రీరాముడు విజయాన్ని సాధించిన రోజు కూడా ఇదే. అందువల్లే ఈ రోజున “విజయదశమి” అని పిలుస్తారు. “విజయం ఇచ్చే రోజు” అనే అర్థంతో ఈ పండుగ పేరు నిలిచింది. ఇది కేవలం ఒక మతపరమైన ఉత్సవం మాత్రమే కాకుండా, చెడుపై మంచికి గెలుపు సాధించే సందేశాన్ని ప్రజలకు గుర్తుచేసే ఆధ్యాత్మిక పండుగ.
భారతదేశంలోని ప్రతి ప్రాంతంలో దసరా వేడుకలకు ప్రత్యేకత ఉంటుంది. ఉత్తర భారతదేశంలో రామలీలా ప్రదర్శనలు చేసి, రావణ, కుంభకర్ణ, మేఘనాథుల ప్రతిమలను దహనం చేస్తారు. ఇది చెడుపై మంచిని సూచించే కార్యక్రమం. దక్షిణ భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో బొమ్మల కొలువు అనే సంప్రదాయం ఉంది. ఇంట్లో అందంగా ఏర్పాటు చేసిన బొమ్మల ప్రదర్శనతో, కుటుంబసభ్యులు, ఇరుగు పొరుగు వారు, స్నేహితులు కలసి పండుగ వాతావరణాన్ని ఆస్వాదిస్తారు.
మహారాష్ట్రలో దసరాకు ప్రత్యేకమైన రీతులు ఉంటాయి. అక్కడ ఆప్త వృక్షం ఆకులను బంగారంలా పంచుకోవడం సంప్రదాయంగా ఉంటుంది. ఇది సౌభాగ్యం, శ్రేయస్సుకు సూచనగా చేస్తారు. కర్ణాటకలో మైసూరులో జరిగే దసరా వేడుకలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. మైసూరు మహారాజు శ్రద్ధగా నిర్వహించే ఈ ఉత్సవంలో జంబూ సవారీ, ఆహ్లాదకరమైన వేడుకలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు లక్షలాది మంది పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణల్లో శామి వృక్ష పూజ ప్రత్యేకత. ప్రజలు శామి ఆకులను పంచుకోవడం ద్వారా సంపద, ఐశ్వర్యం కలుగుతుందని నమ్ముతారు. అలాగే, యుద్ధానికి వెళ్ళే ముందు ఆయుధాలను పూజించే “ఆయుధపూజ” కూడా దసరా ముందు రోజున జరుపుతారు. ఇది పనిముట్లు, వృత్తి సాధనాలు, పుస్తకాలు, వాహనాలను పూజించి జీవనాధారమైన వాటిని గౌరవించే ఆనవాయితీ.
దసరా పండుగలో ఉన్న మరో విశేషం కొత్త పనులు ప్రారంభించడానికి ఇది అత్యంత శుభదినంగా భావించడం. చాలామంది ఈ రోజున విద్యను ఆరంభిస్తారు, కొత్త వ్యాపారాలు మొదలు పెడతారు. ఎందుకంటే విజయదశమి రోజు ప్రారంభమయ్యే పనులు ఎప్పటికీ విజయవంతం అవుతాయని నమ్మకం.
మొత్తం మీద, దసరా పండుగ చెడుపై మంచి సాధించిన విజయాన్ని మాత్రమే కాదు, సమాజంలో ఐక్యత, ఆనందం, శాంతిని కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది. దేశమంతటా భిన్న రీతుల్లో జరుపుకున్నా, ఈ పండుగ అందించే సందేశం మాత్రం ఒకటే – ధర్మమే శాశ్వత విజయం సాధిస్తుంది.
దసరా అనేది కేవలం ఆధ్యాత్మికతతో మాత్రమే ముడిపడి ఉండకుండా, సాంప్రదాయం, సంస్కృతి, సమాజంలో బంధాలను బలపరిచే గొప్ప పండుగగా నిలుస్తుంది. అందుకే ఇది భారతీయుల జీవితంలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది. కావున మీకూ మీ కుటుంబ సభ్యులకు విజయ దశమి శుభాకాంక్షలు.
