Electric cars: న్యూయార్క్ తొలి టాక్సీలు ఎలక్ట్రిక్వే… తెలుసా ఈ చరిత్ర?
ఒకప్పుడు 38% మార్కెట్ షేర్… తర్వాత కనుమరుగై, మళ్లీ రాజ్యం!
NASA లూనార్ రోవర్ నుంచి టెస్లా వరకు EVల పరిణామం
ఎలక్ట్రిక్ కార్లు: నిన్న మొన్న వచ్చినవి కావు!
మనం ఇప్పుడు 2024లో ఉన్నాం, ఎక్కడ చూసినా ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్లు, కార్ల సందడి కనిపిస్తోంది. కానీ మీకు తెలుసా? పెట్రోల్ కార్ల కంటే ముందే ఎలక్ట్రిక్ కార్లు (Electric cars) పుట్టాయి. ఇది వినడానికి వింతగా ఉన్నా నిజం. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే, ఇది బాహుబలి సినిమాలో లాగా ఒక సామ్రాజ్యాన్ని కోల్పోయి, మళ్ళీ వంద ఏళ్ల తర్వాత ఘనంగా రీ-ఎంట్రీ ఇచ్చిన కథ. వంద ఏళ్ల క్రితమే రోడ్ల మీద ఎలక్ట్రిక్ టాక్సీలు తిరిగేవి అంటే నమ్మగలరా?.
తొలి అడుగులు: 1800ల కాలంలోనే మొదలు
ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీకి బీజం 1800వ సంవత్సరంలోనే పడింది. అప్పట్లో కనీసం లైట్ బల్బ్ కూడా పూర్తిగా రాలేదు. 1832లో స్కాట్లాండ్కు చెందిన రాబర్ట్ అండర్సన్ మొట్టమొదటి ఎలక్ట్రిక్ క్యారేజ్ని తయారు చేశారు. అయితే అప్పట్లో ఒక సమస్య ఉండేది; ఆ బ్యాటరీలు రీచార్జ్ చేయడానికి వీలుండేది కాదు, ఒకసారి వాడాక పడేయాల్సిందే.
కానీ 1859లో గాస్టన్ ప్లాంటే అనే శాస్త్రవేత్త లెడ్-యాసిడ్ బ్యాటరీని కనిపెట్టడంతో అసలైన విప్లవం మొదలైంది. ఇది ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి రీచార్జబుల్ బ్యాటరీ. ఆ తర్వాత 1884లో థామస్ పార్కర్ లండన్ నగర కాలుష్యాన్ని తగ్గించడానికి ఎలక్ట్రిక్ కార్లే సరైనవని భావించి, ప్రాక్టికల్ ఎలక్ట్రిక్ కార్లను తయారు చేశారు. అంటే మన పూర్వీకులు 140 ఏళ్ల క్రితమే కాలుష్యం గురించి ఆలోచించారన్నమాట!
ఎలక్ట్రిక్ కార్ల స్వర్ణ యుగం (1890 - 1910)
1900వ సంవత్సరం నాటికి అమెరికాలో మూడు రకాల కార్లు ఉండేవి: స్టీమ్ (ఆవిరి), పెట్రోల్ మరియు ఎలక్ట్రిక్ కార్లు.
స్టీమ్ కార్లు: ఇవి స్టార్ట్ అవ్వడానికే 45 నిమిషాలు పట్టేది, చాలా తలకాయ నొప్పిగా ఉండేది.
పెట్రోల్ కార్లు: ఇవి భయంకరమైన శబ్దం చేసేవి, పొగ వదిలేవి. పైగా వీటిని స్టార్ట్ చేయడానికి హ్యాండిల్ని చేత్తో వేగంగా తిప్పాల్సి వచ్చేది, ఈ క్రమంలో చాలా మందికి చేతులు కూడా విరిగేవి.
ఎలక్ట్రిక్ కార్లు: ఇవి చాలా సైలెంట్గా, శుభ్రంగా ఉండేవి. అందుకే 1900 నాటికి అమెరికాలో 38% కార్లు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలే. ముఖ్యంగా మహిళలు వీటిని బాగా ఇష్టపడేవారు, ఎందుకంటే ఇవి మురికిగా ఉండవు మరియు గేర్లు మార్చే పని ఉండదు. న్యూయార్క్ నగరంలో మొదటి టాక్సీలు కూడా ఎలక్ట్రిక్ కార్లే కావడం విశేషం!
అసలు ఇవి ఎందుకు కనుమరుగయ్యాయి?
ఇంత బాగున్న ఎలక్ట్రిక్ కార్ల సామ్రాజ్యం 1900ల తర్వాత కుప్పకూలిపోవడానికి రెండు ముఖ్య కారణాలు ఉన్నాయి:
హెన్రీ ఫోర్డ్ & మోడల్ T: 1908లో హెన్రీ ఫోర్డ్ అసెంబ్లీ లైన్ ద్వారా పెట్రోల్ కార్లను తక్కువ ధరకే ఉత్పత్తి చేయడం మొదలుపెట్టారు. ఉదాహరణకు, 1912లో ఎలక్ట్రిక్ కార్ ధర $1750 ఉంటే, పెట్రోల్ కార్ ధర కేవలం $650 మాత్రమే. ఒక ఎలక్ట్రిక్ కార్ కొనే డబ్బుతో రెండు పెట్రోల్ కార్లు వచ్చేవి.
ఎలక్ట్రిక్ స్టార్టర్: 1912లో చార్లెస్ కేటరింగ్ 'ఎలక్ట్రిక్ స్టార్టర్'ను కనిపెట్టారు. దీనివల్ల పెట్రోల్ కార్లను చేత్తో తిప్పే కష్టం తప్పింది. దీనికి తోడు పెట్రోల్ ధరలు తగ్గడం, రోడ్లు డెవలప్ అవ్వడంతో జనం దూర ప్రయాణాలకు మొగ్గు చూపారు. ఎలక్ట్రిక్ కార్లు ఎక్కువ దూరం వెళ్లలేవు, పైగా అప్పట్లో చార్జింగ్ స్టేషన్లు లేవు. దీంతో 1935 నాటికి ఇవి పూర్తిగా అదృశ్యమయ్యాయి.
మళ్ళీ మేల్కొన్న ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు
సుమారు 40 ఏళ్ల పాటు పెట్రోల్ కార్లే రాజ్యమేలాయి. కానీ 1971లో నాసా (NASA) చంద్రుని మీద పరిశోధనల కోసం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాన్ని (Lunar Rover) వాడటంతో మళ్ళీ అందరి దృష్టి వీటిపై పడింది. ఆ తర్వాత 1973లో ఆయిల్ సంక్షోభం వచ్చి పెట్రోల్ దొరకడం కష్టమవ్వడంతో ప్రజలు మళ్ళీ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వైపు చూశారు.
నిజమైన మార్పు 1991లో సోనీ కంపెనీ లిథియం అయాన్ బ్యాటరీలను తెచ్చినప్పుడు మొదలైంది. ఇవి తక్కువ బరువుతో ఎక్కువ పవర్ ఇచ్చేవి. 2003లో టెస్లా (Tesla) రంగంలోకి దిగడంతో ఎలక్ట్రిక్ కార్లు అంటే కేవలం స్లోగా వెళ్లేవి కావని, అవి స్టైలిష్గా, వేగంగా కూడా ఉండవచ్చని నిరూపితమైంది. 1830లో చిన్న ప్రయోగంలా మొదలై, 1900లో రారాజుగా వెలిగి, మధ్యలో కనుమరుగైన ఈ టెక్నాలజీ ఇప్పుడు మళ్ళీ మన ప్రపంచాన్ని ఏలుతోంది. భవిష్యత్తులో కేవలం 5 నిమిషాల్లో ఛార్జ్ అయ్యే కార్లు, హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ వంటి కొత్త టెక్నాలజీలు రాబోతున్నాయి.
