Moon: లూనార్ మారియా ప్రాంతాల్లో కొత్త పగుళ్లు.. చంద్రుడు చిన్నవుతున్నాడా?
స్మాల్ మేర్ రిడ్జెస్ గుర్తింపు.. చంద్రుడి ఆకృతి మార్పులపై అధ్యయనం
ఆకాశంలో వెన్నెల కురిపించే చందమామను చూసి మనం మురిసిపోతాం కానీ, ఆ చంద్రుడి అంతరంగంలో ఇప్పుడు ఒక వింతైన మార్పు చోటుచేసుకుంటోంది. కోట్లాది ఏళ్లుగా భూమికి తోడుగా ఉంటున్న చంద్రుడు క్రమంగా తన పరిమాణాన్ని కోల్పోతూ, కుచించుకుపోతున్నాడని (Shrinking) శాస్త్రవేత్తలు తాజాగా గుర్తించారు. నేషనల్ ఎయిర్ అండ్ స్పేస్ మ్యూజియానికి చెందిన 'సెంటర్ ఫర్ ఎర్త్ అండ్ ప్లానెటరీ స్టడీస్' శాస్త్రవేత్తలు చేసిన ఈ పరిశోధన ఇప్పుడు అంతరిక్ష రంగంలో పెను సంచలనం సృష్టిస్తోంది. చంద్రుడి ఉపరితలంపై నిరంతరం సంభవిస్తున్న చంద్రకంపాల (Moonquakes) వల్ల పెద్ద ఎత్తున పగుళ్లు ఏర్పడుతున్నాయని, ఇవే చంద్రుడు చిన్నదిగా మారడానికి ప్రధాన కారణమని వారు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఇది కేవలం ఒక సహజ ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు, భవిష్యత్తులో చంద్రునిపై మానవ నివాసాలను ఏర్పాటు చేయాలని భావిస్తున్న దేశాలకు ఒక పెద్ద హెచ్చరిక అని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
చంద్రుడిపై పగుళ్లు ఉన్నాయనే విషయం శాస్త్రవేత్తలకు 2010 నుంచే తెలుసు. అప్పట్లో నాసాకు చెందిన 'లూనార్ రికనైసెన్స్ ఆర్బిటర్' (LRO) పంపిన చిత్రాలను బట్టి కొన్ని వేల పగుళ్లను గుర్తించారు. అయితే, తాజాగా నిర్వహించిన లోతైన పరిశోధనల్లో చంద్రుడిలోని 'లూనార్ మారియా' (Lunar Maria) అనబడే నల్లని విశాలమైన మైదాన ప్రాంతాల్లో ఏకంగా 1,114 కొత్త పగుళ్లను శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. వీటిని శాస్త్రీయ పరిభాషలో 'స్మాల్ మేర్ రిడ్జెస్' (Small Mare Ridges) అని పిలుస్తున్నారు. ఈ రిడ్జెస్ లేదా ముడతలు పడటం అనేది చంద్రుడి అంతర్భాగం చల్లబడటం వల్ల జరుగుతుందని శాస్త్రవేత్తలు వివరిస్తున్నారు. దీనిని ఒక ఉదాహరణతో చెప్పాలంటే.. ఒక తాజా ద్రాక్ష పండు ఎండిపోయి కిస్మిస్గా మారేటప్పుడు దాని చర్మం ఎలాగైతే ముడతలు పడుతుందో, చంద్రుడి లోపల వేడి తగ్గిపోయి గడ్డకడుతున్న కొద్దీ దాని బాహ్య ఉపరితలం కూడా అలా ముడతలు పడుతూ పగుళ్లకు దారితీస్తోంది.
ఈ ప్రక్రియ వల్ల చంద్రుడి పరిధి గత కొన్ని మిలియన్ల ఏళ్లలో సుమారు 150 అడుగుల (50 మీటర్లు) మేర తగ్గిందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది వినడానికి చిన్న సంఖ్యలా అనిపించినా, చంద్రుడి వంటి ఖగోళ వస్తువు విషయంలో ఇది చాలా పెద్ద మార్పు. ఈ కుచించుకుపోయే క్రమంలో చంద్రుడి ఉపరితలంపై ఉన్న టెక్టానిక్ ప్లేట్లు ఒకదానికొకటి ఢీకొని తీవ్రమైన చంద్రకంపాలను సృష్టిస్తున్నాయి. ఈ కంపాలు ఒక్కోసారి గంటల తరబడి కొనసాగుతున్నాయని, దీనివల్ల చంద్రుడి దక్షిణ ధృవం (South Pole) వంటి ప్రాంతాల్లో కొండచరియలు విరిగిపడే ప్రమాదం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. భారత్ పంపిన చంద్రయాన్-3 సహా, అమెరికా పంపబోయే ఆర్టెమిస్ మిషన్లు కూడా ఈ దక్షిణ ధృవాన్నే లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి. కాబట్టి, అక్కడ వ్యోమగాముల కోసం నిర్మించే బేస్ క్యాంపులు లేదా శాశ్వత భవనాలు ఈ పగుళ్లు మరియు కంపాల వల్ల ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఉంది.
చంద్రుడు కేవలం నిర్జీవమైన రాయి మాత్రమే కాదని, అది ఇంకా భౌగోళికంగా చైతన్యవంతంగా (Geologically Active) ఉందని ఈ కొత్త పగుళ్లు నిరూపిస్తున్నాయి. లూనార్ మారియా ప్రాంతంలో గుర్తించిన ఈ 1,114 పగుళ్లు గతంలో అనుకున్నదానికంటే చంద్రుడు వేగంగా ముడతలు పడుతున్నాడని సూచిస్తున్నాయి. ఈ పగుళ్ల వయస్సు కేవలం కొన్ని మిలియన్ ఏళ్లు మాత్రమేనని, అంటే ఇవి చంద్రుడి చరిత్రలో అత్యంత ఇటీవల ఏర్పడినవని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. భవిష్యత్తులో చంద్రునిపై మైనింగ్ లేదా ఇతర కార్యకలాపాలు చేపట్టాలనుకునే దేశాలు ఈ స్మాల్ మేర్ రిడ్జెస్ను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేయాల్సి ఉంటుంది. లేనిపక్షంలో, అస్థిరమైన భూభాగంపై నిర్మాణాలు చేపట్టడం వల్ల భారీ నష్టం జరిగే ప్రమాదం ఉంది.
మన చందమామ తన రూపాన్ని మార్చుకుంటూ చిన్నదిగా మారుతున్నాడనే నిజం ఆశ్చర్యంగా ఉన్నప్పటికీ, అది ప్రకృతి సహజ సిద్ధమైన పరిణామమే. అయితే, ఈ మార్పుల వల్ల ఏర్పడే చంద్రకంపాలను ముందే పసిగట్టే సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసుకోవడం ఇప్పుడు శాస్త్రవేత్తల ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు. అప్పుడే మనం చంద్రునిపై మానవ పాదముద్రలను సురక్షితంగా వేయగలము.
