- UNHRCలో భారత్ మద్దతుతో ఇరాన్ సంతృప్తి
- శాంతియుత నిరసనల తీర్మానంపై భారత్ వైఖరి.. ఇరాన్ అభినందనలు
- అంతర్జాతీయ వేదికపై భారత్.. ఇరాన్ దౌత్య బలం
అంతర్జాతీయ దౌత్య రంగంలో భారతదేశం అనుసరిస్తున్న "వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి" (Strategic Autonomy) విధానం మరోసారి ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల మండలి (UNHRC) వేదికగా ఇరాన్ దేశానికి మద్దతుగా భారత్ తీసుకున్న నిర్ణయం, ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న సుదీర్ఘకాలపు సాన్నిహిత్యాన్ని మరియు పరస్పర గౌరవాన్ని చాటిచెప్పింది.
ఇరాన్లో జరుగుతున్న శాంతియుత నిరసనలను అక్కడి ప్రభుత్వం అణచివేస్తోందంటూ, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన జరుగుతోందని పాశ్చాత్య దేశాలు ప్రవేశపెట్టిన తీర్మానాన్ని భారత్ గట్టిగా వ్యతిరేకించింది. UNHRC 39వ ప్రత్యేక సెషన్లో జరిగిన ఈ ఓటింగ్లో భారత్ ఇరాన్కు అనుకూలంగా (తీర్మానానికి వ్యతిరేకంగా) ఓటు వేయడంపై ఇరాన్ ప్రభుత్వం అత్యంత హర్షం వ్యక్తం చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో, భారత్లో ఇరాన్ రాయబారిగా ఉన్న మహ్మద్ ఫథాలీ మన దేశానికి ప్రత్యేకంగా కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తూ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
"థాంక్యూ ఇండియా" అంటూ ఇరాన్ రాయబారి తన సందేశాన్ని ప్రారంభించడం, ఆ దేశం భారత్ నుండి పొందిన మద్దతుకు ఎంతటి ప్రాధాన్యత ఇస్తుందో అర్థం చేసుకోవచ్చు. "అంతర్జాతీయ వేదికపై మాకు అండగా నిలిచినందుకు భారతదేశానికి హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు. న్యాయం, జాతీయ సార్వభౌమత్వం మరియు ఇతర దేశాల అంతర్గత వ్యవహారాల్లో జోక్యం చేసుకోకూడదనే స్పష్టమైన వైఖరికి భారత్ కట్టుబడి ఉందని ఈ ఓటు నిరూపించింది" అని మహ్మద్ ఫథాలీ కొనియాడారు.
ఇరాన్ దృష్టిలో ఇది కేవలం ఒక ఓటు మాత్రమే కాదు, ఒక దేశం యొక్క స్వయం నిర్ణయాధికారాన్ని గౌరవించడం. పాశ్చాత్య దేశాల ఒత్తిడికి లొంగకుండా, తమ జాతీయ ప్రయోజనాలను మరియు మిత్ర దేశాల సంబంధాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని భారత్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఇరాన్-భారత్ సంబంధాల్లో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది. భారతదేశం ఎప్పుడూ ఒక దేశం యొక్క అంతర్గత సమస్యలను ఆ దేశమే పరిష్కరించుకోవాలని, అంతర్జాతీయ సంస్థలు ఆ నెపంతో సదరు దేశ సార్వభౌమాధికారానికి భంగం కలిగించకూడదని నమ్ముతుంది. ఇరాన్ విషయంలో భారత్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వెనుక కొన్ని బలమైన కారణాలు ఉన్నాయి:
జాతీయ సార్వభౌమత్వం: ఏదైనా దేశంలో జరిగే నిరసనలు లేదా అశాంతిని ఆ దేశ చట్టాల ప్రకారమే డీల్ చేయాలి తప్ప, విదేశీ శక్తులు అందులోకి ప్రవేశించి తీర్పులు ఇవ్వడం భారత్కు ఇష్టం ఉండదు. రేపు భారత్లో ఏదైనా సమస్య వచ్చినప్పుడు కూడా ఇదే సూత్రం వర్తిస్తుంది కాబట్టి, భారత్ తన సిద్ధాంతాలకు కట్టుబడి ఉంది.
చాబహార్ పోర్ట్ మరియు ఇంధన భద్రత: ఇరాన్తో భారత్కు ఉన్న సంబంధాలు కేవలం దౌత్యపరమైనవి మాత్రమే కాదు, ఆర్థికంగా మరియు భౌగోళికంగా కూడా చాలా కీలకం. ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు మధ్య ఆసియా దేశాలకు భారత్ చేరుకోవడానికి ఇరాన్ లోని చాబహార్ పోర్ట్ ఒక ప్రధాన ద్వారం. అలాగే, ఇంధన అవసరాల కోసం కూడా ఇరాన్ భారత్కు నమ్మకమైన భాగస్వామి.
ప్రాంతీయ స్థిరత్వం: పశ్చిమాసియాలో అస్థిరత ఏర్పడితే అది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై మరియు అక్కడ నివసిస్తున్న లక్షలాది మంది భారతీయులపై ప్రభావం చూపుతుంది. అందుకే ఇరాన్ను ఒంటరిని చేసే ప్రయత్నాలకు భారత్ దూరంగా ఉంటుంది.
పాశ్చాత్య దేశాలు, ముఖ్యంగా అమెరికా మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలు ఇరాన్పై ఆంక్షలు విధించాలని మరియు ఆ దేశాన్ని మానవ హక్కుల విషయంలో దోషిగా నిలబెట్టాలని ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఇరాన్లో హిజాబ్ నిరసనలు మరియు ఇతర రాజకీయ ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఈ తీర్మానం ప్రవేశపెట్టబడింది. అయితే, భారత్ తన ఓటు ద్వారా ప్రపంచానికి ఒక సందేశాన్ని ఇచ్చింది అదేమిటంటే, మానవ హక్కుల పేరుతో రాజకీయ లబ్ధి కోసం చేసే ప్రయత్నాలను భారత్ సమర్థించదు. ఇరాన్ రాయబారి అన్నట్లుగా, భారత్ చూపిన ఈ "న్యాయం" ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న చారిత్రక బంధాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తుంది. గతంలో కూడా ఇరాన్ పై ఆంక్షలు విధించిన సమయంలో భారత్ తనదైన శైలిలో ఇరాన్కు అండగా నిలిచింది.
భారతదేశం తీసుకున్న ఈ సాహసోపేతమైన నిర్ణయం అంతర్జాతీయ వేదికలపై మన దేశం యొక్క స్వతంత్ర విదేశాంగ నీతిని చాటిచెప్పింది. అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యాలతో సంబంధాలను కొనసాగిస్తూనే, తన మిత్ర దేశమైన ఇరాన్ యొక్క ప్రయోజనాలను కాపాడటం అనేది ఒక క్లిష్టమైన దౌత్య ప్రక్రియ. దీనిని భారత్ అత్యంత సమర్థవంతంగా నిర్వహించింది. ఇరాన్ రాయబారి వ్యక్తం చేసిన కృతజ్ఞతలు భారత్ యొక్క పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ పలుకుబడికి నిదర్శనం. భవిష్యత్తులో కూడా ఇరు దేశాలు ఉగ్రవాదంపై పోరాటం, వాణిజ్య విస్తరణ మరియు ప్రాంతీయ శాంతి విషయంలో కలిసి పనిచేయాలని ఇరాన్ ఆశిస్తోంది. ఈ ఓటు ద్వారా భారత్ కేవలం ఇరాన్ మనసునే కాదు, ప్రపంచంలోని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల నమ్మకాన్ని కూడా గెలుచుకుంది.
