ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు - అభివృద్ధికి పునాది
ఏ దేశాన్నయినా అభివృద్ధి పథంలో నడిపించేది ఆ దేశం మౌలిక సదుపాయాలపై పెట్టే పెట్టుబడి. భారత ప్రభుత్వం ఈ విషయంలో ఎంతో పట్టుదలగా పనిచేస్తోంది. ఆర్థిక సర్వే 2026 ప్రకారం, ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం (Capital Expenditure) గత ఎనిమిది ఏళ్లలో ఊహించని రీతిలో పెరిగింది. 2017-18 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ. 2.63 లక్షల కోట్లుగా ఉన్న ఈ వ్యయం, 2025-26 నాటికి రూ. 11.21 లక్షల కోట్లకు చేరింది. అంటే ఇది దాదాపు 4.2 రెట్లు పెరగడం గమనార్హం. దీనివల్ల దేశవ్యాప్తంగా వంతెనలు, రహదారులు మరియు పరిశ్రమల నిర్మాణం వేగంగా సాగుతోంది.
జాతీయ రహదారుల విస్తరణ: ప్రయాణం సులభతరం
ఒకప్పుడు ఒక ఊరి నుండి మరో ఊరికి వెళ్లాలంటే గంటల తరబడి సమయం పట్టేది. కానీ ఇప్పుడు రహదారుల నెట్వర్క్ భారీగా పెరిగింది. 2014లో మన దేశంలో జాతీయ రహదారుల నిడివి 91,287 కిలోమీటర్లు మాత్రమే ఉండేది. కానీ 2026 డిసెంబర్ నాటికి ఇది 1,46,572 కిలోమీటర్లకు చేరుకుంది. అంటే రహదారుల నెట్వర్క్లో ఏకంగా 60 శాతం వృద్ధి నమోదైంది. దీనివల్ల రవాణా సౌకర్యాలు మెరుగుపడి, వ్యాపారాలు వృద్ధి చెందడమే కాకుండా, సామాన్య ప్రజల ప్రయాణ సమయం కూడా గణనీయంగా తగ్గింది.
విమానయాన రంగంలో విప్లవం
సామాన్యుడికి కూడా విమాన ప్రయాణాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో విమానాశ్రయాల సంఖ్యను పెంచడం జరిగింది. 2014లో దేశంలో కేవలం 74 విమానాశ్రయాలు మాత్రమే ఉండగా, 2025 నాటికి ఆ సంఖ్య 164కు పెరిగింది. అంటే పదేళ్లలో విమానాశ్రయాల సంఖ్య రెట్టింపు కంటే ఎక్కువే పెరిగింది. ఇప్పుడు కేవలం మెట్రో నగరాల్లోనే కాకుండా, చిన్న చిన్న పట్టణాల్లో కూడా విమాన సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.
రైల్వే మరియు ఓడరేవుల అభివృద్ధి
రైల్వే రంగాన్ని ఆధునీకరించడంలో భాగంగా విద్యుదీకరణపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది. ప్రస్తుతం దేశంలోని రైల్వే నెట్వర్క్లో 99.1 శాతం విద్యుదీకరణ పూర్తయింది. ఇది పర్యావరణానికి మేలు చేయడమే కాకుండా రైళ్ల వేగాన్ని కూడా పెంచుతుంది. అలాగే, 'మారిటైమ్ ఇండియా విజన్' వంటి పథకాల వల్ల మన దేశ ఓడరేవుల (Ports) సామర్థ్యం పెరిగింది. ప్రపంచ బ్యాంకు రూపొందించిన టాప్ 100 ఓడరేవుల జాబితాలో భారతదేశానికి చెందిన 7 పోర్టులు చోటు సంపాదించడం విశేషం.
పునరుత్పాదక ఇంధనం: పర్యావరణ హితమైన అభివృద్ధి
ప్రస్తుత కాలంలో కాలుష్యం అనేది పెద్ద సమస్య. దీనిని అధిగమించేందుకు భారత్ సౌర మరియు పవన శక్తి వంటి పునరుత్పాదక ఇంధనాలపై (Renewable Energy) పెట్టుబడులు పెంచుతోంది. గత దశాబ్ద కాలంలో పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యం మూడు రెట్లు పెరిగి 253.96 గిగావాట్లకు చేరుకుంది. నేడు మన దేశం పునరుత్పాదక ఇంధన ఉత్పత్తిలో ప్రపంచంలోనే మూడో స్థానంలో ఉంది. మన మొత్తం విద్యుత్ సామర్థ్యంలో దాదాపు 49.83 శాతం వాటా ఈ గ్రీన్ ఎనర్జీదే కావడం గమనార్హం.
ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు మరియు ప్రభుత్వ పథకాలు
భారతదేశం ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో ప్రపంచంలోనే అగ్రగామిగా నిలుస్తోంది. తక్కువ మరియు మధ్య ఆదాయ దేశాలలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో ప్రైవేట్ పెట్టుబడుల విషయంలో ప్రపంచ బ్యాంకు ర్యాంకింగ్స్లో భారత్ టాప్-5 దేశాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. పీఎం గతిశక్తి, జాతీయ లాజిస్టిక్స్ పాలసీ వంటి వినూత్న పథకాలు ప్రాజెక్టుల అమలులో జాప్యాన్ని తగ్గించి, ఖర్చులను నియంత్రించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి.
