మహిళలు ఆర్థికంగా ఎదగాలని, సొంత కాళ్లపై నిలబడాలని మనందరం కోరుకుంటాం. ఈ దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక అద్భుతమైన పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. దీని పేరే 'కంప్యూటర్ దీదీ - దీదీకా దుకాణ్'. ఈ పథకం ద్వారా మహిళలు తమ సొంత ఊర్లోనే ఉంటూ, గౌరవంగా సంపాదించుకునే అవకాశం లభిస్తుంది. మహిళా సాధికారతే లక్ష్యంగా కేంద్రం ఈ సరికొత్త నిర్ణయాన్ని తీసుకుంది.
అసలు ఈ 'కంప్యూటర్ దీదీ' అంటే ఏమిటి?
ఇది మహిళలను వ్యాపారవేత్తలుగా (Entrepreneurs) తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో రూపొందించిన పథకం. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని మహిళలకు డిజిటల్ విద్యను అందించి, వారిని ఆర్థికంగా బలోపేతం చేయడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. ప్రస్తుతం ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా ఐదు రాష్ట్రాల్లో ప్రారంభించారు, అందులో ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా ఉంది. త్వరలోనే ఈ పథకాన్ని దేశవ్యాప్తంగా అన్ని రాష్ట్రాల్లో అమలు చేయడానికి ప్రభుత్వం సన్నాహాలు చేస్తోంది.
పథకానికి కావాల్సిన అర్హతలు ఏమిటి?
ఈ పథకం కింద ప్రయోజనం పొందాలంటే ప్రభుత్వం కొన్ని ప్రాథమిక నియమాలను పెట్టింది. అవి ఏమిటంటే:
• చదువు: దరఖాస్తు చేసుకునే మహిళ కనీసం ఇంటర్మీడియట్ (Intermediate) పూర్తి చేసి ఉండాలి.
• కంప్యూటర్ పరిజ్ఞానం: కంప్యూటర్పై కనీస అవగాహన ఉండటం అవసరం.
• డ్వాక్రా సభ్యత్వం: ఈ పథకంలో చేరాలంటే తప్పనిసరిగా డ్వాక్రా (DWACRA) లేదా స్వయం సహాయక బృందాల్లో (SHG) సభ్యురాలై ఉండాలి.
ప్రభుత్వం అందించే ప్రోత్సాహకాలు - ఉచిత ల్యాప్టాప్
ఈ పథకం కింద ఎంపికైన మహిళలకు ప్రభుత్వం నుండి భారీ ప్రోత్సాహకాలు అందుతాయి. అవేమిటో ఒకసారి చూద్దాం:
1. ఉచిత ల్యాప్టాప్: పథకానికి ఎంపికైన ప్రతి మహిళకు ప్రభుత్వం ఉచితంగా ఒక ల్యాప్టాప్ను అందిస్తుంది.
2. ఉచిత శిక్షణ: కంప్యూటర్ ఎలా వాడాలి, ప్రజలకు డిజిటల్ సేవలు ఎలా అందించాలి అనే అంశాలపై పూర్తిస్థాయిలో ఉచిత శిక్షణ ఇస్తారు.
3. తక్కువ వడ్డీకే రుణం: కేవలం ల్యాప్టాప్ మాత్రమే కాకుండా, ఒక చిన్న కార్యాలయాన్ని (Center) ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి బ్యాంకుల ద్వారా రూ. 50,000 వరకు తక్కువ వడ్డీకే రుణం ఇప్పిస్తారు. ఈ నిధులతో మీరు బల్లాలు, కుర్చీలు, ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ వంటి సౌకర్యాలను సమకూర్చుకోవచ్చు.
మీరు ఏ విధంగా ఆదాయం సంపాదించవచ్చు?
కంప్యూటర్ దీదీగా ఎంపికైన మహిళలు తమ గ్రామంలోనే ఒక డిజిటల్ సెంటర్ ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. అక్కడ ఈ క్రింది సేవలు అందించడం ద్వారా డబ్బులు సంపాదించవచ్చు:
• ప్రభుత్వం అందించే వివిధ ఆన్లైన్ సర్వీసులను ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం.
• రైలు, బస్సు వంటి ప్రయాణాలకు సంబంధించి టికెట్ బుకింగ్స్ చేయడం.
• ఇతర ఆన్లైన్ బిల్లుల చెల్లింపులు వంటి సేవలను అందించడం.
ఈ సేవలను ప్రజలకు అందించడం ద్వారా వచ్చే కమిషన్ లేదా ఫీజు మీ ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా మారుతుంది.
'దీదీకా దుకాణ్' - ఆన్లైన్ వ్యాపారంలో శిక్షణ
ఈ పథకంలో మరో అద్భుతమైన భాగం 'దీదీకా దుకాణ్'. దీని ద్వారా మహిళలకు ఆన్లైన్ మార్కెటింగ్ లేదా ఈ-కామర్స్ (E-commerce) రంగంలో మెళకువలు నేర్పిస్తారు.
• తక్కువ ధరకు వస్తువుల కొనుగోలు: ఈ-కామర్స్ వెబ్సైట్ల నుండి వస్తువులను తక్కువ ధరకే ఎలా పొందాలో శిక్షణలో వివరిస్తారు.
• స్థానికంగా విక్రయాలు: అలా తక్కువ ధరకే కొన్న వస్తువులను మీ ప్రాంతంలోని ప్రజలకు విక్రయించి లాభాలు గడించవచ్చు. దీనివల్ల మహిళలు తమ ఊరిని విడిచి వెళ్లాల్సిన అవసరం లేకుండానే సొంతంగా వ్యాపారం నిర్వహించుకోవచ్చు.
లబ్ధిదారుల ఎంపిక ఎలా జరుగుతుంది?
ఈ పథకం అమలులో పారదర్శకత కోసం కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కలిసి పనిచేస్తున్నాయి. లబ్ధిదారుల ఎంపిక ప్రధానంగా గ్రామ పంచాయతీల ద్వారా జరుగుతుంది. పంచాయతీ అధికారులు అర్హులను గుర్తించి, వారిని 'కంప్యూటర్ దీదీ'గా నియమిస్తారు. వీరికి అవసరమైన కార్యాలయ స్థలాన్ని కూడా ప్రభుత్వమే కేటాయించే అవకాశం ఉంది.
ముగింపు
సమాజంలో మహిళల పాత్ర కేవలం ఇంటికే పరిమితం కాకూడదని, వారు కూడా ఆధునిక సాంకేతికతను అందిపుచ్చుకోవాలని ప్రభుత్వం ఈ పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. తక్కువ చదువుకున్నా, కంప్యూటర్ మీద కొంచెం పట్టు ఉండి, కష్టపడే తత్వం ఉన్న మహిళలకు ఇది ఒక సువర్ణావకాశం. ముఖ్యంగా డ్వాక్రా మహిళలు తమ ఆర్థిక స్థితిగతులను మార్చుకోవడానికి 'కంప్యూటర్ దీదీ - దీదీకా దుకాణ్' ఒక గొప్ప వేదికగా నిలుస్తుంది. మీకు గనుక ఈ అర్హతలు ఉంటే, వెంటనే మీ గ్రామ పంచాయతీలో సంప్రదించి మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకోండి.
