- Gulf: "ఢిల్లీకి రానున్న ఇరాన్ విమానం": మష్హద్ దాడి తర్వాత భారత్ నుంచి వైద్య సామగ్రి సేకరణ..
- అగ్రరాజ్యం ఆంక్షలు.. ఐరోపా దేశాల బహిష్కరణ: ఇరాన్ 'మహాన్ ఎయిర్' కథేంటి?
Iran Mahan Air: ఇరాన్లోని మష్హద్ విమానాశ్రయంపై ఇటీవల జరిగిన వైమానిక దాడి అంతర్జాతీయ దౌత్య వర్గాల్లో పెను సంచలనం సృష్టించడమే కాకుండా, వివాదాస్పద 'మహాన్ ఎయిర్లైన్' కార్యకలాపాలను మరోసారి తెరపైకి తెచ్చింది. ఈ దాడిలో దెబ్బతిన్న తమ విమానం, భారత్ అందించిన అత్యవసర వైద్య సామగ్రిని స్వీకరించేందుకు ఏప్రిల్ 1న ఢిల్లీకి రావాల్సి ఉందని ఇరాన్ అధికారికంగా ప్రకటించింది. అయితే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాలు నిషేధించిన ఈ ఎయిర్లైన్కు భారత్ ఎందుకు అనుమతులు ఇస్తోందనే అంశంపై ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ వేదికలపై చర్చ మొదలైంది. అమెరికా ఈ దాడిని అధికారికంగా ధృవీకరించనప్పటికీ, ఇరాన్ మాత్రం దీనిని ముమ్మాటికీ 'యుద్ధ నేరం'గానే అభివర్ణిస్తూ తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం చేస్తోంది.
1991లో ఇరాన్ తొలి ప్రైవేట్ ఎయిర్లైన్గా ప్రస్థానం ప్రారంభించిన మహాన్ ఎయిర్, కాలక్రమేణా అనేక ఆరోపణల సుడిగుండంలో చిక్కుకుంది. ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC)కు చెందిన 'కుద్స్ ఫోర్స్'కు ఈ సంస్థ సైనిక మరియు ఆర్థిక సహకారం అందిస్తోందన్న కారణంతో 2011లోనే అమెరికా దీనిపై కఠిన ఆంక్షలు విధించింది. ఆయుధాలు, సైనికులను సిరియా వంటి యుద్ధ ప్రాంతాలకు తరలిస్తోందని ఆరోపిస్తూ జర్మనీ, ఫ్రాన్స్, ఇటలీ వంటి ఐరోపా దేశాలతో పాటు సౌదీ అరేబియా కూడా ఈ ఎయిర్లైన్పై నిషేధం విధించాయి. ఇటీవల రష్యాకు డ్రోన్ల సరఫరాలో కీలక పాత్ర పోషించిందనే నెపంతో యూరోపియన్ యూనియన్ తన ఆంక్షలను మరింత కఠినతరం చేయడం గమనార్హం.
అయినప్పటికీ, పశ్చిమ దేశాల ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గకుండా భారత్ మాత్రం మహాన్ ఎయిర్పై పూర్తిస్థాయి నిషేధం విధించకుండా ఒక సమతుల్య విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది. మానవతా సాయం, అత్యవసర తరలింపుల వంటి ప్రత్యేక సందర్భాల్లో మాత్రమే 'కేస్-బై-కేస్' పద్ధతిలో ఈ విమానాలకు అనుమతులు మంజూరు చేస్తోంది. ముఖ్యంగా కోవిడ్-19 సంక్షోభ సమయంలో ఇరాన్లో చిక్కుకున్న వేలాది మంది భారతీయులను స్వదేశానికి తీసుకురావడానికి, వైద్య నమూనాల రవాణాకు ఈ ఎయిర్లైన్ సేవలను భారత్ వినియోగించుకుంది. ఇరాన్తో ఉన్న చారిత్రక సంబంధాలు, ఇంధన ఒప్పందాలు మరియు వ్యూహాత్మక చాబహార్ పోర్టు అభివృద్ధి వంటి కీలక ప్రయోజనాల దృష్ట్యా, అంతర్జాతీయ ఆంక్షల మధ్యే భారత్ తన దౌత్య మార్గాన్ని సుగమం చేసుకుంటోంది. పశ్చిమ దేశాల భద్రతా ఆందోళనలను గౌరవిస్తూనే, తన జాతీయ ప్రయోజనాల కోసం పరిమిత స్థాయిలో సంబంధాలను కొనసాగించడం భారత్ అనుసరిస్తున్న వ్యూహాత్మక చాణక్యంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
