- తాళం వేసిన గదిలో దుమ్ము ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? ఆసక్తికరమైన విషయాలు..
- దుమ్ము అంటే ఏమిటి? అది మన నుండే పుడుతుంది!
మనం ఒక గదిని నెలల తరబడి మూసి ఉంచినా, మళ్ళీ తెరిచి చూసేసరికి అక్కడ సామాన్ల మీద, నేల మీద దుమ్ము పేరుకుపోయి ఉంటుంది. కిటికీలు, తలుపులు అన్నీ మూసి ఉన్నా ఈ దుమ్ము ఎక్కడి నుండి వచ్చిందని మనకు ఆశ్చర్యం కలగవచ్చు. నిజానికి దుమ్ము అనేది మనం అనుకున్నదానికంటే చాలా తెలివైనది మరియు మొండిది. దీని గురించి కొన్ని ఆసక్తికరమైన నిజాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
అసలు దుమ్ము అంటే ఏమిటి? దుమ్ము అంటే కేవలం బయటి నుండి వచ్చే మట్టి మాత్రమే కాదు. మన ఇంట్లోని దుమ్ములో ఎక్కువ భాగం మన నుండే వస్తుంది. మనుషులు ప్రతిరోజూ లక్షలాది చనిపోయిన చర్మ కణాలను (dead skin cells) వదులుతారు. వీటితో పాటు జుట్టు ముక్కలు, మనం వేసుకునే దుస్తులు, కార్పెట్లు, మరియు సోఫాల నుండి వచ్చే చిన్న చిన్న దారపు పోగులు (fibers) అన్నీ కలిసి దుమ్ముగా మారుతాయి. గది ఖాళీగా ఉన్నా, అప్పటికే అక్కడ ఉన్న ఈ రేణువులు గాలిలో తేలుతూ కాలక్రమేణా కిందకు చేరుతాయి.
గదులు ఎప్పుడూ పూర్తిగా 'ఎయిర్ టైట్' కావు.. మనం కిటికీలు, తలుపులు గట్టిగా మూసినా, గాలి లోపలికి రాకుండా ఆపలేము. తలుపుల కింద ఉండే సందులు, కిటికీ ఫ్రేములు, మరియు ఎలక్ట్రికల్ సాకెట్ల ద్వారా కూడా గాలి లోపలికి, బయటికి ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడనంలో మార్పులు వచ్చినప్పుడు బిల్డింగులు సహజంగానే 'శ్వాసిస్తాయి' (breathe). ఈ గాలి ప్రవాహంతో పాటు బయటి నుండి సూక్ష్మమైన మట్టి రేణువులు, పొగ మరియు ఇతర కణాలు లోపలికి చేరుతాయి.
గురుత్వాకర్షణ శక్తి చేసే మాయ.. మనం గదిని వాడుతున్నప్పుడు, మన కదలికల వల్ల దుమ్ము గాలిలో తిరుగుతూ ఉంటుంది. కానీ గదిని మూసి ఉంచినప్పుడు, గాలిలో ఎలాంటి అలజడి ఉండదు. అప్పుడు గురుత్వాకర్షణ శక్తి (gravity) తన పనిని మొదలుపెడుతుంది. గాలిలో తేలుతున్న ప్రతి చిన్న రేణువును అది నెమ్మదిగా కిందకు లాగుతుంది. అందుకే వాడని గదుల్లో టేబుళ్లు, సెల్ఫ్ల మీద దుమ్ము చాలా సమానంగా, మందంగా పేరుకుపోయి కనిపిస్తుంది.
గోడలు మరియు ఇతర వస్తువుల క్షీణత.. మనకు తెలియని మరో విషయం ఏమిటంటే, గదిలోని గోడలు, పెయింట్, కలప మరియు కాంక్రీటు కూడా కాలక్రమేణా అరిగిపోతూ ఉంటాయి. ఉష్ణోగ్రతలో మార్పుల వల్ల ఈ మెటీరియల్స్ నుండి అతి చిన్న కణాలు విడిపోయి దుమ్ముగా మారుతాయి. ముఖ్యంగా పాత ఇళ్లలో ఈ సమస్య ఎక్కువగా ఉంటుంది. గాలిలో తేమ (humidity) ఎక్కువగా ఉంటే, ఈ దుమ్ము వస్తువులకు జిగటగా అతుక్కుపోతుంది.
దుమ్ము పేరుకుపోవడం అనేది గదిని పట్టించుకోకపోవడం వల్ల జరిగేది కాదు, అది కాలం సాగుతోంది అనడానికి ఒక నిదర్శనం. గది నిశ్శబ్దంగా ఉన్నా, లోపల అనేక సూక్ష్మ ప్రక్రియలు జరుగుతూనే ఉంటాయి. కాబట్టి, మరోసారి మీరు మూసి ఉన్న గదిని తెరిచినప్పుడు అక్కడ దుమ్ము కనిపిస్తే, అది ప్రపంచం ఎప్పుడూ ఆగిపోదు అనడానికి ఒక గుర్తుగా భావించండి.
