- Business: "33 ప్రశ్నలతో ఇంటింటి సర్వే": డిజిటల్ పద్ధతిలో సాగనున్న సెన్సస్ – 2027..
- గృహగణనలో సరికొత్త అంశాలు: డిజిటల్ వినియోగం, వసతులపై ప్రత్యేక ప్రశ్నావళి..
Census Rules: భారతదేశ వ్యాప్తంగా అత్యంత కీలకమైన 'సెన్సస్ – 2027' ప్రక్రియకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ముహూర్తం ఖరారు చేసింది. ఏప్రిల్ 1వ తేదీ నుంచి దేశవ్యాప్తంగా జనగణన కార్యక్రమం అధికారికంగా ప్రారంభం కానుంది. ఈ భారీ ప్రక్రియలో భాగంగా తొలి దశలో గృహగణన (House Listing) చేపట్టాలని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ నిర్ణయించింది. గత గణనలతో పోలిస్తే ఈసారి సెన్సస్ నిబంధనల్లో కేంద్రం విప్లవాత్మక మార్పులను ప్రవేశపెట్టింది. ముఖ్యంగా మారుతున్న సామాజిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా, సహజీవనం (Live-in relationships) చేస్తున్న జంటలకు ఈసారి అధికారికంగా 'కుటుంబం' హోదాను కల్పించడం గమనార్హం. దీనివల్ల గణన సమయంలో వారిని విడిగా కాకుండా ఒకే యూనిట్గా పరిగణించనున్నారు.
ఈ ప్రతిష్టాత్మక సర్వే కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం 33 అంశాలతో కూడిన ఒక సమగ్ర ప్రశ్నావళిని సిద్ధం చేసింది. ఇందులో గృహాల రకం, అందుబాటులో ఉన్న కనీస వసతులు, త్రాగునీరు, విద్యుత్ సౌకర్యం వంటి భౌతిక వసతులతో పాటు డిజిటల్ వినియోగం వంటి ఆధునిక అంశాలకు కూడా ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. ఈ ప్రశ్నల ద్వారా సేకరించిన సమాచారం ఆధారంగా రాబోయే దశాబ్ద కాలానికి దేశాభివృద్ధి ప్రణాళికలు, సంక్షేమ పథకాల రూపకల్పన జరగనుంది. గతంలో మాదిరిగా కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, ఈసారి డేటా సేకరణలో సాంకేతికతను జోడించి మొబైల్ యాప్ల ద్వారా వేగంగా సమాచారాన్ని నిక్షిప్తం చేయనున్నారు.
జనగణన ప్రక్రియలో పాలుపంచుకునే సిబ్బందికి ఇప్పటికే ప్రత్యేక శిక్షణను పూర్తి చేసినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న కోట్లాది కుటుంబాల వివరాలను సేకరించే ఈ ప్రక్రియలో ప్రజలందరూ భాగస్వాములు కావాలని, ఎటువంటి తప్పుడు సమాచారం ఇవ్వకుండా వాస్తవాలను వెల్లడించాలని ప్రభుత్వం విజ్ఞప్తి చేస్తోంది. ఈ సెన్సస్ ద్వారా వెల్లడయ్యే గణాంకాలు దేశ జనాభా ధోరణులను అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు వెనుకబడిన వర్గాలకు మెరుగైన సేవలు అందించడానికి తోడ్పడతాయి. ఏప్రిల్ 1 నుంచి ప్రారంభమయ్యే ఈ తొలి దశ గృహగణన కార్యక్రమం నిర్దేశించిన గడువులోగా పూర్తి చేసేలా పకడ్బందీ ఏర్పాట్లు చేశారు.
