Domain deal: 30 ఏళ్ల క్రితం చేసిన చిన్న పెట్టుబడి… ఇప్పుడు వందల కోట్ల లాభం!
AI క్రేజ్ తెచ్చిన మహా డీల్… ai.com డొమైన్కు ₹634 కోట్లు
కాలం ఎవరిని ఎప్పుడు కోటీశ్వరులను చేస్తుందో ఎవరూ ఊహించలేరు, కానీ సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకుంటే మాత్రం అదృష్టం తలుపు తట్టడం ఖాయమని మలేషియాకు చెందిన కింగ్ అర్స్యాన్ ఇస్మాయిల్ ఉదంతం నిరూపిస్తోంది. ఇంటర్నెట్ యుగం అప్పుడప్పుడే అడుగులు వేస్తున్న 1993వ సంవత్సరంలో, అసలు 'ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్' (AI) అంటే ఏంటో సామాన్యులకు కనీస అవగాహన కూడా లేని కాలంలో, ఇస్మాయిల్ తీసుకున్న ఒక చిన్న నిర్ణయం నేడు ఆయనను వందల కోట్ల అధిపతిని చేసింది. అప్పట్లో కేవలం ₹300 (సుమారు 4 డాలర్లు) వెచ్చించి ఆయన 'ai.com' అనే రెండు అక్షరాల డొమైన్ను కొనుగోలు చేశారు. మూడు దశాబ్దాల పాటు దానిని తన వద్దే ఉంచుకున్న ఆయన, ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏఐకి పెరిగిన విపరీతమైన క్రేజ్ను గమనించి, ఆ డొమైన్ను ఏకంగా ₹634 కోట్లకు విక్రయించి చరిత్ర సృష్టించారు. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యధిక లాభం పొందిన అత్యంత అరుదైన 'డిజిటల్ రియల్ ఎస్టేట్' డీల్స్లో ఒకటిగా నిలిచిపోయింది.
ఈ డొమైన్ ప్రయాణం కూడా చాలా ఆసక్తికరంగా సాగింది. గత ఏడాది కాలంగా కృత్రిమ మేధ రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు రావడం, చాట్ జీపీటీ (ChatGPT) వంటి టూల్స్ ప్రజల్లోకి దూసుకెళ్లడంతో 'AI' అనే పదం ఒక బ్రాండ్గా మారిపోయింది. నిజానికి, ఈ డొమైన్ను గతంలో OpenAI సంస్థ కూడా కొంతకాలం పాటు వాడుకుంది. ఆ సమయంలో ఎవరైనా ai.com అని టైప్ చేస్తే అది నేరుగా చాట్ జీపీటీ వెబ్సైట్కు రీడైరెక్ట్ అయ్యేది. ఆ తర్వాత టెస్లా అధినేత ఎలాన్ మస్క్కు చెందిన xAI సంస్థ కూడా దీనిపై కన్నేసిందని వార్తలు వచ్చాయి. అయితే, చివరగా ఈ అత్యంత విలువైన డొమైన్ను క్రిప్టో.కామ్ (Crypto.com) వ్యవస్థాపకుడు క్రిస్ మార్జాలెక్ భారీ ధర చెల్లించి దక్కించుకున్నారు. ఒక సాధారణ వ్యక్తి కేవలం ₹300 పెట్టుబడితో ₹634 కోట్లు సంపాదించడం అంటే, అది పెట్టుబడిపై వచ్చిన లాభం (ROI) పరంగా చూస్తే అసాధారణమైన విషయం.
డిజిటల్ గోల్డ్ మైనింగ్ అంటే ఇదే!
ఈ వార్త సోషల్ మీడియాలో వైరల్ కావడంతో నెటిజన్లు దీనిని "డిజిటల్ గోల్డ్ మైనింగ్" తో పోలుస్తున్నారు. 1993లో ఇస్మాయిల్ ఈ డొమైన్ కొన్నప్పుడు చాలా మంది దానిని ఒక పిచ్చి పనిగా భావించి ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే అప్పట్లో డాట్ కామ్ (.com) బూమ్ ఇంకా మొదలవ్వలేదు. కానీ, భవిష్యత్తులో సాంకేతికత ఏ దిశగా వెళ్తుందో ఊహించి, చిన్న డొమైన్ పేరును ఎంచుకోవడం ఆయన దూరదృష్టికి నిదర్శనం. నేడు పెద్ద పెద్ద కంపెనీలు తమ బ్రాండ్ గుర్తింపు కోసం ఇలాంటి చిన్న మరియు అర్థవంతమైన డొమైన్ల కోసం కోట్లాది రూపాయలు ఖర్చు చేయడానికి వెనుకాడటం లేదు. ముఖ్యంగా రెండు అక్షరాల డొమైన్లకు (2-letter domains) ఇంటర్నెట్ మార్కెట్లో డిమాండ్ చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది, అందులోనూ 'AI' వంటి గ్లోబల్ కీవర్డ్ ఉన్నప్పుడు దాని విలువ ఆకాశాన్ని తాకడం సహజమే.
ఈ డీల్ ఇచ్చే పాఠం ఏమిటి?
ఈ అరుదైన విక్రయం కేవలం ఇస్మాయిల్ అదృష్టాన్ని మాత్రమే కాదు, మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా పెట్టుబడులు పెట్టడం ఎంత ముఖ్యమో కూడా తెలియజేస్తోంది.
ఓపిక (Patience): 1993 నుంచి 2024 వరకు, అంటే దాదాపు 31 ఏళ్ల పాటు ఆ డొమైన్ను వదులుకోకుండా తన వద్దే ఉంచుకోవడం ఇస్మాయిల్ చూపిన సహనానికి నిదర్శనం.
ట్రెండ్ గుర్తింపు: ప్రపంచం ఏ టెక్నాలజీ వైపు అడుగులు వేస్తుందో ముందుగానే పసిగట్టడం వల్లనే ఇలాంటి లాభాలు సాధ్యమవుతాయి.
డిజిటల్ ఆస్తుల విలువ: భూమి, బంగారం వంటి భౌతిక ఆస్తుల కంటే కూడా సరైన 'డిజిటల్ ఆస్తులు' (Domains, IP rights) భవిష్యత్తులో ఊహించని సంపదను తెచ్చిపెడతాయని ఈ ఘటన నిరూపించింది.
కింగ్ అర్స్యాన్ ఇస్మాయిల్ కథ ఇప్పుడు కొత్త తరం ఇన్వెస్టర్లకు ఒక పెద్ద ప్రేరణ. కేవలం ఒక టీ కప్పు ధరకు సమానమైన మొత్తంతో మొదలై, ఒక చిన్న దేశ బడ్జెట్తో సమానమైన లాభాన్ని గడించడం అనేది నిజంగానే ఒక అద్భుతం. ప్రస్తుతం ఈ వార్త విన్న తర్వాత చాలా మంది నెటిజన్లు తమ వద్ద ఉన్న పాత డొమైన్ల లిస్టును వెతకడం మొదలుపెట్టారంటే అతిశయోక్తి లేదు!