స్ట్రైట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ వద్ద ఉద్రిక్తత..
భారత నౌకలను అడ్డుకున్న ఇరాన్ గన్ బోట్లు…
ఇరాన్ వైఖరిపై విదేశాంగ శాఖ తీవ్ర నిరసన…
Middle East War: అంతర్జాతీయ సముద్ర మార్గాల్లో భారతీయ వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ దాడులకు ప్రయత్నించిన ఉదంతం ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెను సంచలనం సృష్టిస్తోంది. ముఖ్యంగా అత్యంత కీలకమైన 'స్ట్రైట్ ఆఫ్ హార్ముజ్' జలసంధి గుండా వస్తున్న రెండు భారతీయ ఆయిల్ ట్యాంకర్లను ఇరాన్ సైనిక దళాలు అడ్డుకోవడం తీవ్ర ఉద్రిక్తతలకు దారితీసింది. ఇరాక్ నుండి భారీ ఎత్తున ముడి చమురును లోడ్ చేసుకుని వస్తున్న 'సన్మార్ హెరాల్డ్', 'జగ్ అర్ణవ్' అనే నౌకలను ఇరాన్ గన్ బోట్లు చుట్టుముట్టాయి. అంతకుముందే ఇరాన్ అధికారికంగా క్లియరెన్స్ ఇచ్చినప్పటికీ, అకస్మాత్తుగా భారత నౌకలపై కాల్పులు జరిపేందుకు ప్రయత్నించడం పట్ల భారత విదేశాంగ శాఖ తీవ్ర దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేసింది.
ఈ దాడుల వెనుక అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం ప్రధాన కారణమని తెలుస్తోంది. అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్ యురేనియం నిల్వలపై చేసిన వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలకు ప్రతిచర్యగా ఇరాన్ తన సముద్ర మార్గాలను మూసివేయాలని నిర్ణయించింది. ఈ గందరగోళంలో ఎటువంటి సంబంధం లేని భారతీయ వాణిజ్య నౌకలను ఇరాన్ లక్ష్యంగా చేసుకోవడం గమనార్హం. ఒకవేళ 20 లక్షల బ్యారెల్స్ చమురు ఉన్న ఆ ట్యాంకర్లపై దాడి జరిగి ఉంటే, అది కేవలం ఆర్థిక నష్టమే కాకుండా భారీ పర్యావరణ విపత్తుకు దారితీసేది. భారతీయ సిబ్బంది ప్రాణాలకు కూడా ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ అత్యంత కఠినమైన వైఖరిని అవలంబించారు. ఇరాన్ తీరుపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తూ, భారత్లోని ఇరాన్ రాయబారి మొహమ్మద్ ఫతాలీని విదేశాంగ శాఖ కార్యాలయానికి పిలిపించి (సమన్) గట్టిగా నిలదీశారు. గతంలో ఇరాన్ సైనికులు ఆపదలో ఉన్నప్పుడు భారత నేవీ మానవత్వంతో ఆదుకుందని, ఇప్పుడు అదే దేశం భారత నౌకలపై దాడులకు తెగబడటం అత్యంత బాధాకరమని భారత్ స్పష్టం చేసింది. అంతర్జాతీయ చట్టాలకు లోబడి సాగే వాణిజ్య నౌకల ప్రయాణాలకు అడ్డంకులు సృష్టించడం వల్ల ఇరాన్ ప్రపంచ వేదికపై ఏకాకి అయ్యే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించింది.
ప్రస్తుతం ఈ ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఆయిల్ మార్కెట్పై కూడా ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. స్ట్రైట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ ద్వారానే ప్రపంచంలోని మూడో వంతు ముడి చమురు సరఫరా జరుగుతుంది. ఈ మార్గాన్ని ఇరాన్ మూసివేయడం లేదా దాడులకు పాల్పడటం వల్ల భారత్ వంటి దేశాల్లో చమురు ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడానికి కేవలం దౌత్యపరమైన చర్చలే కాకుండా, అవసరమైతే భారత నేవీ తన నౌకలకు రక్షణగా రంగంలోకి దిగాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఇరాన్ తన పద్ధతిని మార్చుకోకపోతే భారత్ కూడా దీటుగా స్పందించక తప్పదని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
భారత్ తన దేశ ప్రయోజనాల విషయంలో ఎక్కడా తగ్గబోదని ఈ ఉదంతం నిరూపించింది. మిత్ర దేశంగా ఇరాన్కు అన్ని వేళలా సహకరించినప్పటికీ, జాతీయ భద్రత మరియు వాణిజ్య రక్షణ విషయంలో రాజీ పడబోమని జైశంకర్ బృందం స్పష్టమైన సంకేతాలు పంపింది. అగ్ర దేశాల పోరులో భారతీయ నౌకలను బలిపశువులను చేయడం తగదని, ఇరాన్ వెంటనే తన వైఖరిని మార్చుకుని సముద్ర మార్గాలను పునరుద్ధరించాలని అంతర్జాతీయ సమాజం కూడా కోరుతోంది. రాబోయే రోజుల్లో ఇరాన్ తీరును బట్టి భారత్ తన తదుపరి కార్యాచరణను ప్రకటించనుంది.
