వంటనూనెలకు ప్రామాణిక ప్యాక్ సైజులు తప్పనిసరి..
వినియోగదారుల కోసం కొత్త నిబంధనలు.. వంటనూనె ప్యాకేజింగ్లో మార్పులు..
న్యూఢిల్లీ: వినియోగదారులకు ధరలను సులభంగా పోల్చుకునే అవకాశం కల్పించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం వంటనూనెల ప్యాకేజింగ్ విధానంలో కీలక మార్పులు తీసుకొచ్చింది. మార్కెట్లో ఇటీవల పెరిగిన అసాధారణ పరిమాణాల ప్యాకెట్లకు ముగింపు పలుకుతూ, ప్రధాన వంట నూనెలకు ప్రామాణిక ప్యాక్ సైజులను తప్పనిసరి చేసింది.
వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖ (DoCA) శుక్రవారం విడుదల చేసిన తాజా మార్గదర్శకాల ప్రకారం, వంటనూనెలు మరియు కొవ్వు పదార్థాల ప్యాకేజింగ్కు సంబంధించిన ప్రామాణిక పరిమాణాలను నిర్ణయించింది. ఈ నిబంధనలను తయారీదారులు, ప్యాకర్లు, దిగుమతిదారులు మూడు నెలల్లో అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది.
ఈ కొత్త నిబంధనలు పామ్ ఆయిల్, పామోలిన్, సోయాబీన్ ఆయిల్, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్, ఆవాల నూనె, వేరుశెనగ నూనె, నువ్వుల నూనె, రైస్ బ్రాన్ ఆయిల్, కాటన్సీడ్ ఆయిల్, కార్న్ ఆయిల్తో పాటు వాటి మిశ్రమాలకు వర్తిస్తాయి.
ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ప్రామాణిక ప్యాక్ సైజులు 200 గ్రాములు, 500 గ్రాములు, 1 కిలో, 2 కిలోలు, 3 కిలోలు, 4 కిలోలు, 5 కిలోలు, 15 కిలోలు మరియు 20 కిలోలుగా ఉంటాయి. ద్రవ రూపంలో విక్రయించే ఉత్పత్తులకు 200 మిల్లీలీటర్లు, 500 మిల్లీలీటర్లు, 1 లీటర్, 2 లీటర్లు, 3 లీటర్లు, 4 లీటర్లు, 5 లీటర్లు, 15 లీటర్లు, 20 లీటర్ల పరిమాణాలు అనుమతించబడతాయి. అయితే 200 గ్రాముల లేదా 200 మిల్లీలీటర్ల కంటే తక్కువ పరిమాణంలోని చిన్న ప్యాకెట్లపై ఎలాంటి పరిమితులు ఉండవు.
ఈ నిర్ణయంతో ప్రస్తుతం మార్కెట్లో కనిపిస్తున్న 650 గ్రాములు, 700 గ్రాములు, 810 గ్రాములు, 850 గ్రాములు, 870 గ్రాముల వంటి అసాధారణ పరిమాణాల ప్యాకెట్లు మూడు నెలల తర్వాత పూర్తిగా నిలిపివేయబడతాయి.
మే 20న వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖ కార్యదర్శి నిధి ఖరే అధ్యక్షతన జరిగిన సమావేశంలో వంటనూనెల పరిశ్రమకు చెందిన ప్రముఖ సంస్థలు ఈ నిర్ణయంపై ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చాయి. మార్కెట్లో పారదర్శకత పెంచడం, వినియోగదారుల అవగాహన మెరుగుపరచడం కోసం మళ్లీ ప్రామాణిక ప్యాక్ సైజులను అమలు చేయాలని నిర్ణయించారు.
ఇండియన్ వెజిటబుల్ ఆయిల్ ప్రొడ్యూసర్స్ అసోసియేషన్ (IVPA) అధ్యక్షుడు సుధాకర్ దేశాయ్ మాట్లాడుతూ, 2023లో పరిశ్రమకు స్వేచ్ఛ కల్పించేందుకు ప్యాక్ సైజులపై ఉన్న నిబంధనలను సడలించారని చెప్పారు. అయితే ఆ తర్వాత అనేక రకాల అసాధారణ పరిమాణాల ప్యాకెట్లు మార్కెట్లోకి రావడంతో వినియోగదారులు గందరగోళానికి గురయ్యారని పేర్కొన్నారు. తాజా నిర్ణయం మార్కెట్లో సమతుల్యతను తీసుకువస్తుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
కన్స్యూమర్ వాయిస్ సంస్థ ప్రధాన కార్యనిర్వాహక అధికారి అశీమ్ సన్యాల్ మాట్లాడుతూ, ప్రామాణిక ప్యాకేజింగ్ వినియోగదారులకు ఎంతో మేలు చేస్తుందని చెప్పారు. ధరలను సులభంగా పోల్చుకునే అవకాశం లభిస్తుందని, ఉత్పత్తి నిజమైన విలువను అర్థం చేసుకోవడం సులభమవుతుందని వివరించారు.
అయితే ప్రధాన జాబితాలో లేని చిన్న తరహా వంట నూనెలకు ఈ నిబంధనలు వర్తించవు. అయినప్పటికీ అవి ప్రస్తుత చట్టాల ప్రకారం యూనిట్ సేల్ ప్రైస్ను తప్పనిసరిగా ప్రకటించాల్సి ఉంటుంది.
భారతదేశంలో వంటనూనె అత్యంత కీలకమైన ఆహార వస్తువులలో ఒకటి. దేశీయ అవసరాలను తీర్చడానికి భారత్ ఇప్పటికీ పెద్ద మొత్తంలో దిగుమతులపై ఆధారపడుతోంది. 2020-21లో 24.6 మిలియన్ టన్నులుగా ఉన్న వినియోగం 2022-23 నాటికి 28.9 మిలియన్ టన్నులకు పెరిగింది. అలాగే 2025-26లో వంటనూనెల దిగుమతులు 3 శాతం పెరిగి 16.65 మిలియన్ టన్నులకు చేరాయి.
నీతి ఆయోగ్ 2024 నివేదిక ప్రకారం, గత రెండు దశాబ్దాల్లో భారతీయుల తలసరి వంటనూనె వినియోగం దాదాపు రెండింతలు పెరిగి ఏడాదికి 19.7 కిలోలకు చేరుకుంది. ప్రస్తుతం 4.39 బిలియన్ డాలర్లుగా అంచనా వేయబడుతున్న భారత వంటనూనె మార్కెట్ 2030 నాటికి 6.49 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగే అవకాశం ఉందని పరిశోధనా సంస్థలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
వినియోగదారుల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని తీసుకున్న ఈ తాజా నిర్ణయం మార్కెట్లో పారదర్శకతను పెంచడమే కాకుండా, ధరల విషయంలో స్పష్టతను తీసుకురానుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
