APCRDA రేంజ్ ఏంటో తెలుసా.. కేవలం 29 గ్రామాలు మాత్రమే కాదు.. 8,603 చదరపు కిలోమీటర్ల 'మహా అమరావతి' స్వరూపం ఇదే!

APCRDA Range: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి గురించి ప్రస్తుతం రాష్ట్రవ్యాప్తంగానే కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా ఆసక్తికరమైన చర్చ జరుగుతోంది. ముఖ్యంగా దీనికి సంబంధించిన గెజిట్ నోటిఫికేషన్ వెలువడనుండటంతో, అసలు రాజధాని పరిధి ఎంత? ఏయే ప్రాంతాలు ఇందులో కలుస్తున్నాయి? అనే అంశాలపై సామాన్య ప్రజల్లో అనేక సందేహాలు ఉన్నాయి.

Published : 2026-04-03 20:28:00
  • Politics: ఇన్నర్, ఔటర్ రింగ్ రోడ్లతో సరికొత్త నెట్‌వర్క్: అమరావతి రవాణా వ్యవస్థకు మాస్టర్ ప్లాన్ సిద్ధం..
     
  • గ్రాఫిక్స్ కాదు.. వాస్తవ రూపం: ఏడాదిన్నరలో కళ్లముందు సాక్షాత్కరించనున్న రాజధాని లేఅవుట్లు..

Amravati APCRDA Range: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి గురించి ప్రస్తుతం రాష్ట్రవ్యాప్తంగానే కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా ఆసక్తికరమైన చర్చ జరుగుతోంది. ముఖ్యంగా దీనికి సంబంధించిన గెజిట్ నోటిఫికేషన్ వెలువడనుండటంతో, అసలు రాజధాని పరిధి ఎంత? ఏయే ప్రాంతాలు ఇందులో కలుస్తున్నాయి? అనే అంశాలపై సామాన్య ప్రజల్లో అనేక సందేహాలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, అమరావతి మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (APCRDA) పరిధి గురించి సమగ్రమైన సమాచారాన్ని ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

ఏపీ సీఆర్‌డీఏ (APCRDA) పరిధి - ఒక భారీ స్వరూపం
చాలామంది అమరావతి అంటే కేవలం 29 గ్రామాల పరిధి అని భావిస్తారు. కానీ, చట్ట ప్రకారం సీఆర్‌డీఏ పరిధి చాలా విస్తృతమైనది. మొత్తం సీఆర్‌డీఏ విస్తీర్ణం 8,603 చదరపు కిలోమీటర్లు. ఇందులో ప్రధానంగా:

  • ఉమ్మడి కృష్ణా జిల్లాలోని 30 మండలాల నుంచి 4,800 చదరపు కిలోమీటర్లు.
  • ఉమ్మడి గుంటూరు జిల్లా నుంచి 26 మండలాలు ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి.
  • ప్రస్తుత జిల్లాల విభజన ప్రకారం చూస్తే ఎన్టీఆర్ జిల్లా, పల్నాడు జిల్లా ప్రాంతాలు కూడా ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి.

అయితే, ఇందులో కేవలం 217 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర ఉన్న ప్రాంతాన్ని 'కోర్ క్యాపిటల్ ఏరియా' లేదా ప్రధాన రాజధాని నగరంగా పిలుస్తారు. దీనిని తొమ్మిది రకాల థీమ్ సిటీలతో కూడిన ఒక అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బ్లాక్‌గా మాస్టర్ ప్లాన్‌లో డిజైన్ చేశారు.

మన పట్టణాలు - మన నగరాలు
సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి కేవలం గ్రామాలే కాదు, రాష్ట్రంలోని కీలకమైన మహానగరాలు కూడా వస్తాయి.
విజయవాడ మరియు గుంటూరు: ఈ రెండు ప్రధాన నగరాలు సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోనే ఉన్నాయి. ఇందులో గుంటూరు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ 159 చదరపు కిలోమీటర్లతో అతిపెద్దదిగా ఉంటే, విజయవాడ సుమారు 61-67 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర ఉంటుంది.
మంగళగిరి-తాడేపల్లి: గతంలో ఇవి వేర్వేరు మున్సిపాలిటీలుగా ఉండేవి, కానీ ఇప్పుడు ఇది ఒకే కార్పొరేషన్‌గా రూపాంతరం చెందింది.
ఇతర పట్టణాలు: నూజువీడు, తెనాలి, గుడివాడ, నందిగామ, ఉయ్యూరు వంటి సుమారు 11 నుంచి 12 పట్టణాలు ఈ మహా రాజధాని ప్రాంతంలో భాగంగా ఉన్నాయి.
మొత్తంగా చూస్తే ఇందులో 56 రెవెన్యూ మండలాలు, 953 రెవెన్యూ గ్రామాలు మరియు 1,006 గ్రామ పంచాయతీలు ఉన్నాయి.

60 లక్షల జనాభా - రాజకీయ ప్రాముఖ్యత
రాజధాని ప్రాంతం అనేది కేవలం భూభాగం మాత్రమే కాదు, అది ఒక భారీ జనాభా కేంద్రం. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, సీఆర్‌డీఏ పరిధిలో సుమారు 59 లక్షల జనాభా ఉంది. ప్రస్తుత లెక్కల ప్రకారం ఇది దాదాపు 60 లక్షలకు చేరువలో ఉంటుంది.

రాజకీయంగా చూసినా ఈ ప్రాంతం అత్యంత కీలకమైనది. సీఆర్‌డీఏ పరిధి ఆరు లోక్ సభ స్థానాల్లో (బాపట్ల, ఏలూరు, గుంటూరు, మచిలీపట్నం, నరసరావుపేట, విజయవాడ) విస్తరించి ఉంది. అలాగే, దాదాపు 27 నుంచి 28 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఈ రాజధాని ప్రాంత పరిధిలోకి వస్తాయి. ఇంత భారీ విస్తీర్ణం మరియు రాజకీయ ప్రాముఖ్యత ఉన్న ప్రాంతం కాబట్టే దీనిని 'మహా అమరావతి'గా పిలవవచ్చు.

హైదరాబాద్‌తో పోలిక - మూడు నగరాల కలయిక?
భవిష్యత్తులో అమరావతి స్వరూపం ఎలా ఉండబోతుందనే దానికి హైదరాబాద్ ఒక మంచి ఉదాహరణ. హైదరాబాద్‌ను ఎలాగైతే హైదరాబాద్, సైబరాబాద్, మల్కాజ్‌గిరి వంటి కార్పొరేషన్లుగా విభజించి పరిపాలిస్తున్నారో, రేపు అమరావతి ప్రాంతాన్ని కూడా అమరావతి, విజయవాడ, గుంటూరు అనే మూడు ప్రధాన కార్పొరేషన్ల సమాహారంగా చూడవచ్చు. ఈ మూడింటినీ కలిపి ఒకే 'గ్రేటర్ అమరావతి'గా పిలిచే అవకాశం కూడా ఉంది.

రవాణా వ్యవస్థ మరియు భవిష్యత్తు ప్రణాళిక
రాజధాని అభివృద్ధిలో రోడ్ల నెట్‌వర్క్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అమరావతికి సంబంధించి ఇన్నర్ రింగ్ రోడ్ (IRR) మరియు ఔటర్ రింగ్ రోడ్ (ORR) ప్రణాళికలు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఇన్నర్ రింగ్ రోడ్ కోర్ క్యాపిటల్ ఏరియాను కలుపుతుండగా, ఔటర్ రింగ్ రోడ్ ద్వారా పైన పేర్కొన్న అన్ని పట్టణాలు మరియు నగరాలు అనుసంధానించబడతాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మరే ప్రాంతానికి లేని విధంగా, అమరావతి రాష్ట్రానికి సరిగ్గా మధ్యలో (Centrally located)ఉండటం ఒక పెద్ద ప్లస్ పాయింట్. రాష్ట్రంలోని ఏ మూల నుంచి అయినా ఇక్కడికి చేరుకోవడం సులభం. అమరావతి అనేది కేవలం గ్రాఫిక్స్ నగరం కాదు, రాబోయే ఒకటి రెండేళ్లలో ఇక్కడ భవనాలు, లేఅవుట్లు వాస్తవ రూపంలో కనిపిస్తాయని ప్రభుత్వం బలంగా చెబుతోంది.

మొత్తానికి, అమరావతి కేవలం ఒక నగరం కాదు, అది ఆంధ్రప్రదేశ్ భవిష్యత్తుకు వెన్నెముక వంటి ఒక మహానగరం.

Spotlight

Read More →