- అసలు RAC అంటే ఏమిటి? ఇది ఎందుకు?
- పూర్తి ఛార్జీ.. సగం సౌకర్యం: ఇది న్యాయమేనా?
మనందరికీ రైలు ప్రయాణం అంటే ఒక తెలియని సరదా, ముఖ్యంగా సుదీర్ఘ ప్రయాణాలు చేసేటప్పుడు కిటికీ పక్కన కూర్చుని ప్రకృతిని ఆస్వాదించడం చాలా ఇష్టంగా ఉంటుంది. అయితే, మన ప్రయాణం ఎప్పుడూ మనం అనుకున్నంత సాఫీగా సాగదు. ముఖ్యంగా టికెట్ బుక్ చేసుకునేటప్పుడు 'కన్ఫామ్' కాకుండా RAC (Reservation Against Cancellation) అని వస్తే, ఆ ప్రయాణం కొంచెం ఇబ్బందిగానే మారుతుంది. ఇటీవల ఈ RAC టికెట్ల విషయంలో ఒక ఆసక్తికరమైన చర్చ నడుస్తోంది. అదేంటంటే, "పూర్తి ఛార్జీ చెల్లించి సగం బెర్తులో ప్రయాణించే వారికి కొంత డబ్బును వెనక్కి ఇవ్వాలి" అని పార్లమెంట్ కమిటీ సూచించడం,. దీని గురించి సామాన్య ప్రయాణికుడి కోణంలో ఒకసారి వివరంగా మాట్లాడుకుందాం.
అసలు ఈ RAC అంటే ఏమిటి? ఇది ఎందుకు ఉంటుంది?
చాలామందికి టికెట్ బుక్ చేసేటప్పుడు కన్ఫామ్ కాకపోతే వెయిటింగ్ లిస్ట్ (Waiting List) వస్తుంది. ఆ వెయిటింగ్ లిస్ట్ కొంచెం ముందుకు జరిగితే అది RAC స్థాయికి చేరుతుంది. అసలు ఈ RAC విధానాన్ని ఇండియన్ రైల్వేస్ ఎందుకు తీసుకువచ్చింది అంటే, ఎక్కువ మంది ప్రయాణికులకు ప్రయాణ సౌకర్యాన్ని కల్పించాలనే ఉద్దేశంతోనే.
ఒకవేళ ఈ RAC విధానం లేకపోతే, టికెట్లు కన్ఫామ్ కాని వారందరూ వెయిటింగ్ లిస్ట్లోనే ఉండిపోతారు. చివరి నిమిషంలో ఆ టికెట్లు క్యాన్సిల్ అయిపోతాయి. దీనివల్ల అత్యవసరంగా ఆఫీస్ పనుల మీద వెళ్లేవారు, ఫ్యామిలీ ఫంక్షన్లకు వెళ్లేవారు లేదా మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ ఉన్నవారు ప్రయాణం చేయలేక ఇబ్బంది పడతారు. అందుకే, కనీసం కూర్చునేందుకైనా చోటు దొరుకుతుంది కదా అనే ఉద్దేశంతో ఈ 'రిజర్వేషన్ అగైనెస్ట్ కాన్సిలేషన్' అనే కాన్సెప్ట్ ప్రవేశపెట్టారు.
RAC ప్రయాణికుల అసలు ఇబ్బందులు
RAC టికెట్ వచ్చిన వారికి స్లీపర్ లేదా థర్డ్ ఏసీ (3AC) కోచ్లలో సైడ్ లోయర్ బెర్త్ (Side Lower Berth) ను కేటాయిస్తారు,. ఇక్కడే అసలైన సమస్య మొదలవుతుంది. ఆ ఒక్క బెర్త్ను ఇద్దరు ప్రయాణికులు పంచుకోవాల్సి ఉంటుంది.
పగటిపూట ప్రయాణం అయితే పెద్దగా ఇబ్బంది ఉండకపోవచ్చు, ఎందుకంటే ఇద్దరూ కూర్చుని ప్రయాణించవచ్చు. కానీ రాత్రి సమయం వస్తేనే అసలు కష్టం మొదలవుతుంది. ఒకే బెర్త్పై ఇద్దరు వ్యక్తులు పడుకోవడం అనేది ఎంత అసౌకర్యంగా ఉంటుందో మనందరికీ తెలుసు. ఒకవేళ ఆ ఇద్దరు ఒకే కుటుంబానికి చెందిన వారైతే కొంతవరకు సర్దుకుపోవచ్చు, కానీ ఒకరికొకరు తెలియని వ్యక్తులు పక్కపక్కన అంత ఇరుకుగా పడుకోవడం చాలా కష్టతరం. నిద్ర సరిగ్గా పట్టక, కంఫర్ట్ లేక ప్రయాణికులు చాలా అవస్థలు పడుతుంటారు.
పూర్తి ఛార్జీ.. కానీ సగం సౌకర్యం: ఇది న్యాయమేనా?
ఇక్కడ అందరినీ వేధిస్తున్న ప్రధాన ప్రశ్న ఏమిటంటే - డబ్బులు మాత్రం అందరిలాగే ఫుల్ అమౌంట్ కట్టాలి, కానీ బెర్త్ మాత్రం సగమే వస్తుందా? అని. అవును, మీరు లోయర్ బెర్త్ లేదా అప్పర్ బెర్త్లో ప్రయాణించే వారు ఎంత చెల్లిస్తారో, RAC లో ఉన్నవారు కూడా అంతే ఛార్జీ చెల్లిస్తారు.
డబ్బులు పూర్తిగా తీసుకుని, సౌకర్యం మాత్రం సగమే కల్పించడం న్యాయం కాదని పార్లమెంట్ కమిటీ అభిప్రాయపడింది. మిగతా ప్రయాణికులతో సమానంగా డబ్బులు కట్టినప్పుడు, వారికి లభించే సౌకర్యం ఎందుకు లభించడం లేదన్నది ఇక్కడ కీలక పాయింట్. అందుకే ఇలా కంఫర్ట్ లేకుండా ప్రయాణించే వారికి కొంత మొత్తాన్ని రిఫండ్ (Refund) చేయాలని కమిటీ రైల్వే శాఖకు సూచించింది.
పార్లమెంట్ కమిటీ కీలక సూచన: రిఫండ్ పాలసీ…
పార్లమెంట్ కమిటీ ఇండియన్ రైల్వేస్కు చేసిన ఈ సూచన నిజంగా ప్రయాణికులకు ఒక గొప్ప ఊరటనిచ్చే వార్త. ఒకవేళ టికెట్ RAC లోనే ఉండిపోయి, ప్రయాణికుడు సగం బెర్త్తోనే ప్రయాణం ముగించాల్సి వస్తే, వారి నుంచి వసూలు చేసిన మొత్తంలో కొంత భాగాన్ని వెనక్కి ఇచ్చేలా పాలసీ ఉండాలని వారు ప్రతిపాదించారు.
అయితే, ఇది ప్రస్తుతం కేవలం ఒక సూచన (Suggestion) మాత్రమే. ఇండియన్ రైల్వేస్ దీనిని ఇంకా అధికారికంగా అమలు చేయలేదు. రైల్వే శాఖ దీనిపై ఎలా స్పందిస్తుంది, సాంకేతికంగా ఈ రిఫండ్ ప్రక్రియను ఎలా చేపడుతుంది అనేది వేచి చూడాలి. ఒకవేళ ఇది నిజంగా అమల్లోకి వస్తే, లక్షలాది మంది సామాన్య ప్రయాణికులకు ఆర్థికంగా కొంత ఊరట లభిస్తుంది.
రైల్వే వ్యవస్థలో ప్రయాణికుల సౌకర్యార్థం ఎన్నో మార్పులు జరుగుతున్నాయి. అందులో భాగంగా RAC ప్రయాణికుల కష్టాలను గుర్తించి, పార్లమెంట్ కమిటీ ఇలాంటి ప్రతిపాదన చేయడం ఆహ్వానించదగ్గ విషయం. పూర్తి ఛార్జీ కట్టి, కనీసం నిద్రపోయేందుకు కూడా సరైన చోటు లేక ఇబ్బంది పడే సామాన్యుడికి ఈ రిఫండ్ పాలసీ ఒక న్యాయమైన పరిష్కారంలా కనిపిస్తోంది.
మీరేమనుకుంటున్నారు? RAC ప్రయాణికులకు ఇలా డబ్బులు వెనక్కి ఇవ్వడం సరైనదేనా? లేదా దీనికంటే మెరుగైన పద్ధతి ఏదైనా ఉందా? ఇండియన్ రైల్వేస్ ఈ నిర్ణయాన్ని త్వరగా అమలు చేయాలని మీరు కోరుకుంటున్నారా? మీ అభిప్రాయాలను పంచుకోండి. ఇలాంటి మార్పులు వస్తేనే ప్రయాణం సుఖమయం అవుతుంది.
