CP Sajjanar: ‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ మోసాలు జాగ్రత్త: HYD CP సజ్జనార్ హెచ్చరిక
పోలీసుల పేరుతో వీడియో కాల్స్? నమ్మొద్దు: సీపీ సజ్జనార్
‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ అంటూ భయపెట్టే స్కామ్స్పై హైదరాబాద్ పోలీసుల అలర్ట్
సాంకేతికత ఎంతగా పెరుగుతుందో, దానిని ఆసరాగా చేసుకుని అమాయక ప్రజలను నిలువునా దోచుకునే సైబర్ నేరగాళ్ల ఆగడాలు కూడా అంతే స్థాయిలో పెరిగిపోతున్నాయి. ఇటీవల కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా కలకలం రేపుతున్న 'డిజిటల్ అరెస్ట్' మోసాల పట్ల ప్రజలు అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉండాలని హైదరాబాద్ పోలీస్ కమిషనర్ సజ్జనార్ గారు హెచ్చరించారు. ఈ తరహా మోసాలు కేవలం డబ్బును దోచుకోవడమే కాకుండా, బాధితులను మానసికంగా కుంగదీస్తున్నాయని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ‘జాగృత్ హైదరాబాద్ - సురక్షిత్ హైదరాబాద్’ (Jagruth Hyderabad - Surakshith Hyderabad) అనే నినాదంతో పోలీసులు చేపట్టిన అవగాహన కార్యక్రమంలో భాగంగా, సజ్జనార్ గారు ఒక ప్రత్యేక వీడియోను సోషల్ మీడియా వేదికగా పంచుకున్నారు. ఈ వీడియోను ప్రతి ఒక్కరూ షేర్ చేయాలని, తద్వారా సమాజంలో అవగాహన పెంచి మరికొందరు మోసపోకుండా కాపాడాలని ఆయన విజ్ఞప్తి చేశారు.
అసలు ఈ 'డిజిటల్ అరెస్ట్' అంటే ఏమిటి? సైబర్ నేరగాళ్లు ఎలా వల వేస్తారు? అనే విషయాలను సజ్జనార్ గారు చాలా స్పష్టంగా వివరించారు. నేరగాళ్లు ముందస్తు ప్రణాళికతో బాధితులకు ఫోన్ చేస్తారు. తాము సీబీఐ (CBI), ఈడీ (ED), ముంబై క్రైమ్ బ్రాంచ్ లేదా కస్టమ్స్ అధికారులమని పరిచయం చేసుకుంటారు. "మీ ఆధార్ కార్డు లేదా మొబైల్ నంబర్ డ్రగ్స్ స్మగ్లింగ్, మనీ లాండరింగ్ లేదా నిషేధిత వస్తువుల కొరియర్లతో ముడిపడి ఉంది" అని భయపెడతారు. బాధితులు కంగారు పడుతున్న సమయంలోనే, వారిని స్కైప్ (Skype) లేదా వాట్సాప్ వీడియో కాల్ ద్వారా 'డిజిటల్ విచారణ' పేరిట గంటల తరబడి, కొన్నిసార్లు రోజుల తరబడి ఒక గదిలో బంధీగా ఉండేలా మానసిక ఒత్తిడికి గురిచేస్తారు. కెమెరా ముందు నుంచి కదలకూడదని, ఎవరికీ ఫోన్ చేయకూడదని ఆజ్ఞాపిస్తారు. చివరకు కేసు నుంచి బయటపడాలంటే తమకు లక్షల రూపాయలు బదిలీ చేయాలని డిమాండ్ చేస్తారు.
అసలు చట్టం ఏం చెబుతోంది? సజ్జనార్ క్లారిటీ!
సీపీ సజ్జనార్ గారు ఈ విషయంలో ప్రజలకు ఒక కీలకమైన పాఠం చెప్పారు. "భారత రాజ్యాంగంలో గానీ, క్రిమినల్ లాలో గానీ 'డిజిటల్ అరెస్ట్' అనే పదమే లేదు" అని ఆయన కుండబద్దలు కొట్టారు. పోలీసులు ఎప్పుడూ ఆన్లైన్లో విచారణలు జరిపి ఎవరినీ అరెస్టు చేయరు. చట్టపరమైన అరెస్టు ప్రక్రియ ఎప్పుడూ భౌతికంగానే జరుగుతుంది తప్ప వీడియో కాల్స్ ద్వారా కాదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. బాధితులు భయపడి డబ్బులు పంపిన తర్వాత కానీ అది మోసమని గ్రహించలేకపోతున్నారని, అందుకే అనుమానం వస్తే వెంటనే కాల్ కట్ చేయాలని సూచించారు. "చట్టం ఎప్పుడూ ఫోన్ కాల్స్ ద్వారా ఎవరినీ భయపెట్టదు. పోలీసులు విచారణ చేయాలనుకుంటే మీ ఇంటికి వస్తారు లేదా అధికారికంగా నోటీసు జారీ చేసి స్టేషన్కు పిలుస్తారు. ఏ అధికారీ ఫోన్లో డబ్బులు అడగరు."
మోసగాళ్ల నుంచి ఎలా కాపాడుకోవాలి?
ఈ వినూత్న మోసాల బారిన పడకుండా ఉండటానికి సజ్జనార్ గారు కొన్ని ముఖ్యమైన సూచనలు చేశారు.
అపరిచిత నంబర్లు: గుర్తుతెలియని నంబర్ల నుంచి వచ్చే వీడియో కాల్స్ను అస్సలు ఎత్తవద్దు. ముఖ్యంగా అధికారులుగా చెప్పుకునే వారిని వెంటనే నమ్మవద్దు.
వ్యక్తిగత సమాచారం: మీ ఆధార్, పాన్ లేదా బ్యాంకు వివరాలను ఫోన్ ద్వారా ఎవరికీ షేర్ చేయవద్దు.
భయం వద్దు: నేరగాళ్లు మిమ్మల్ని భయపెట్టడం ద్వారానే తమ పని పూర్తి చేసుకుంటారు. వారు ఎంత బెదిరించినా ధైర్యంగా ఉండండి.
వెంటనే ఫిర్యాదు: మీకు ఇలాంటి కాల్స్ వచ్చినప్పుడు ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా 1930 అనే సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్లైన్ నంబర్కు కాల్ చేయండి లేదా సమీపంలోని పోలీస్ స్టేషన్లో సమాచారం ఇవ్వండి.
సామాజిక బాధ్యతగా వీడియో షేరింగ్
సజ్జనార్ గారు షేర్ చేసిన వీడియోలో ఈ మోసగాళ్ల నెట్వర్క్ ఎలా పనిచేస్తుందో కళ్లకు కట్టినట్లు చూపించారు. "మీరు ఒక వీడియోను షేర్ చేయడం వల్ల మీ కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు లేదా పొరుగువారు ఒక భారీ ఆర్థిక నష్టం నుంచి తృటిలో తప్పించుకోవచ్చు" అని ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రజల్లో అవగాహన పెరిగినప్పుడే ఇలాంటి సైబర్ దొంగల ఆటలు సాగవని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. డిజిటల్ యుగంలో మన ప్రొఫైల్స్ ఎంత సురక్షితంగా ఉన్నాయో చూసుకోవడమే కాకుండా, మన ఆలోచనలు కూడా అప్రమత్తంగా ఉండాలి. 'జాగృత్ హైదరాబాద్' అంటే ప్రతి పౌరుడు ఒక బాధ్యతాయుతమైన కాపలాదారునిగా మారడమే అని సజ్జనార్ గారి సందేశం.
మన చట్టవ్యవస్థపై నమ్మకం ఉంచండి కానీ భయపడవద్దు. ఆన్లైన్ ప్రపంచంలో ఎవరో అపరిచితుడు అధికారి వేషంలో వచ్చి మిమ్మల్ని అరెస్టు చేస్తున్నానని చెబితే, అది పక్కా మోసం అని గుర్తుంచుకోండి. వెంటనే ఫోన్ పెట్టేసి పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయండి.