Business- ఈఎంఐ బకాయిలపై ఆర్బీఐ బిగ్ రిలీఫ్: లోన్ కట్టలేదని ఫోన్లు పూర్తిగా లాక్ చేస్తే చట్టవిరుద్ధం!
రుణదాతల దూకుడుకు ఆర్బీఐ బ్రేక్: మొబైల్ ఫోన్ రికవరీ ట్యాక్టిక్స్పై కఠిన మార్గదర్శకాలు…
లోన్ తీసుకున్న ఫోన్ల నియంత్రణకు కొత్త రూల్స్: కస్టమర్ల ప్రయోజనాలే పరమావధి అన్న కేంద్ర బ్యాంక్…
RBI New Rules: బ్యాంకులు లేదా ఫైనాన్స్ కంపెనీల నుండి లోన్ తీసుకుని ఈఎంఐలు (EMIs) చెల్లించని కస్టమర్ల మొబైల్ ఫోన్లను పూర్తిగా బ్లాక్ చేయడంపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కఠినమైన మార్గదర్శకాలను ప్రతిపాదించింది. డిజిటల్ లెండింగ్ మరియు లోన్ రికవరీ ప్రక్రియల్లో రుణదాతల దూకుడుకు అడ్డుకట్ట వేస్తూ, కస్టమర్ల హక్కులను కాపాడేందుకు ఆర్బీఐ ఈ కొత్త డ్రాఫ్ట్ రూల్స్ను తీసుకొచ్చింది. దీనివల్ల లోన్ బకాయిల పేరిట ఫోన్లను పూర్తిగా పనికిరాకుండా చేసే పద్ధతికి చెక్ పడనుంది.
ఈ తాజా ప్రతిపాదనల ప్రకారం.. పర్సనల్ లోన్, కార్ లోన్ లేదా హోమ్ లోన్ వంటి ఇతర రుణాల రికవరీ కోసం కస్టమర్ల మొబైల్ ఫోన్లను లాక్ చేయడం లేదా డిసేబుల్ చేయడం పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం. అయితే, సదరు బ్యాంక్ లేదా ఫైనాన్స్ సంస్థ ఇచ్చిన లోన్ ద్వారానే ఆ మొబైల్ ఫోన్ను కొనుగోలు చేసి ఉంటే మాత్రం కొన్ని షరతులతో కూడిన మినహాయింపులు ఉంటాయి. లోన్ ఒప్పందంలో కస్టమర్ ముందే అంగీకారం తెలిపినట్లయితే, కేవలం ఆ డివైజ్ లోన్ బకాయిల కోసం మాత్రమే పరిమిత స్థాయిలో ఆంక్షలు విధించవచ్చు.
మొబైల్ ఫోన్ కొనుగోలు కోసం తీసుకున్న లోన్ బకాయి పడినా.. ఆర్బీఐ నిబంధనల ప్రకారం ఫోన్ను పూర్తిగా లాక్ చేయడానికి వీల్లేదు. అత్యవసర పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఇన్కమింగ్ కాల్స్, ఇంటర్నెట్ యాక్సెస్, ఎమర్జెన్సీ ఎస్ఓఎస్ (SOS) ఫీచర్లు, ప్రభుత్వ పబ్లిక్ సేఫ్టీ అలర్ట్లు వంటి ప్రాథమిక సేవలను ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ బ్లాక్ చేయకూడదు. కేవలం కొన్ని రకాల యాప్లు, ఇతర అదనపు ఫీచర్లపై మాత్రమే తాత్కాలికంగా పరిమితులు విధించేందుకు బ్యాంకులకు అనుమతి ఉంటుంది.
ఈ సాంకేతిక ఆధారిత నియంత్రణలను అమలు చేయడానికి బ్యాంకులు ఒక క్రమబద్ధమైన విధానాన్ని అనుసరించాల్సి ఉంటుంది. లోన్ గడువు ముగిసి కనీసం తొంభై రోజులు (90 Days) దాటిన తర్వాతే ఈ చర్యలకు పూనుకోవాలి. అంతకంటే ముందు లోన్ బకాయి పడిన అరవై రోజుల వద్ద మొదటి నోటీసు ఇచ్చి 21 రోజుల సమయం ఇవ్వాలి. ఆ తర్వాత మరో వారం రోజుల గడువుతో రెండో నోటీసు కూడా ఇవ్వడం తప్పనిసరి. ఒకవేళ కస్టమర్ బకాయిలు చెల్లించినట్లయితే, గంట వ్యవధిలోనే ఆ ఆంక్షలన్నింటినీ తొలగించాల్సి ఉంటుంది. పొరపాటున లేదా ఆలస్యంగా అన్లాక్ చేస్తే గంటకు రూ. 250 చొప్పున కస్టమర్కు నష్టపరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
రికవరీ ఏజెంట్ల వేధింపులకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు కూడా ఆర్బీఐ మరికొన్ని కఠిన నిబంధనలను ప్రతిపాదించింది. రికవరీ ఏజెంట్లు ఉదయం 8 గంటల నుండి రాత్రి 7 గంటల లోపు మాత్రమే కస్టమర్లను సంప్రదించాలి. కస్టమర్ల వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని, ఫోటోలను సామాజిక మాధ్యమాల్లో (Social Media) పెట్టి వేధించడం లేదా బెదిరింపులకు పాల్పడటం వంటి పద్ధతులను పూర్తిగా నిషేధించారు. రికవరీ కోసం కస్టమర్ ఫోన్లలోని ఎలాంటి వ్యక్తిగత డేటాను సేకరించకూడదని ఆర్బీఐ స్పష్టం చేసింది. ఈ ప్రతిపాదనలపై మే 31 వరకు ప్రజాభిప్రాయాలను స్వీకరించి, అక్టోబర్ 1, 2026 నుండి ఈ నియమాలు అధికారికంగా అమలు చేయనున్నారు.
