Enironment - మే నెలలో రెండో పౌర్ణమి.. నేడే చందమామ ప్రత్యేక కాంతుల వింత!
ఆకాశంలో ఖగోళ సంబరం: నీలంగా మారకపోయినా నేడు 'బ్లూ మూన్'!
ఒకే నెలలో రెండు పౌర్ణమిలు.. నేటి రాత్రిని అస్సలు మిస్ అవ్వకండి!
Blue Moon: ఈ రోజు (మే 31) రాత్రి ఆకాశంలో ఒక అరుదైన ఖగోళ వింత ఆవిష్కృతం కానుంది. సాధారణంగా నెలకు ఒకసారే వచ్చే పౌర్ణమి, ఈ మే నెలలో రెండోసారి రాబోతోంది. ఇలా ఒకే క్యాలెండర్ నెలలో వచ్చే రెండో పూర్తి చంద్రుడిని శాస్త్రవేత్తలు 'బ్లూ మూన్' అని పిలుస్తారు. ఈ రాత్రి కనిపించే చందమామ ఎప్పటిలాగే వెండి వెలుగులను వెదజల్లుతుంది తప్ప, నీలం రంగులోకి మారదు. కేవలం ఈ ఖగోళ ప్రక్రియ చాలా అరుదుగా జరగడం వల్ల పాశ్చాత్య సంస్కృతిని బట్టి దీనికి ఆ పేరు పెట్టారు.
ఈ అరుదైన వింత వెనుక ఒక స్పష్టమైన శాస్త్ర సాంకేతిక కారణం దాగి ఉంది. చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరగడానికి సుమారు 27.3 రోజులు పడుతుంది. అయితే భూమి కూడా సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతూ ముందుకు సాగడం వల్ల, ఒక పౌర్ణమి నుంచి మరొక పౌర్ణమి రావడానికి సగటున 29.53 రోజులు పడుతుంది. ఈ క్రమంలో నెలలోని మొదటి లేదా రెండో తేదీనే తొలి పౌర్ణమి గనుక వస్తే, అదే నెల చివరి నాటికి రెండో పౌర్ణమి వచ్చేందుకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది. ప్రస్తుత మే నెలలో సరిగ్గా ఇదే జరగడం విశేషం.
నిజానికి చంద్రుడి కక్ష్య పరిపూర్ణమైన గుండ్రటి వృత్తం కాదు, అదొక దీర్ఘవృత్తాకారం. అందువల్ల చంద్రుడు భూమికి అత్యంత దగ్గరగా వచ్చినప్పుడు వేగంగానూ, దూరంగా వెళ్ళినప్పుడు కొంచెం నెమ్మదిగానూ ప్రయాణిస్తాడు. ఈ వేగాల వ్యత్యాసం కారణంగా రెండు పౌర్ణమిల మధ్య ఉండే కాలం కొన్నిసార్లు 29.18 రోజుల నుంచి 29.93 రోజుల వరకు మారుతుంటుంది. ఈ చిన్న మార్పుల వల్లే 31 రోజులు ఉండే మే లాంటి నెలల్లో రెండు పౌర్ణమిలు కలిసి వస్తుంటాయి.
చరిత్రలోకి వెళ్తే ఈ 'బ్లూ మూన్' అనే పదానికి ఒక ప్రత్యేకమైన నేపథ్యం ఉంది. పూర్వ కాలంలో ఒక ఏడాదిలో వచ్చే నాలుగు కాలాలను బట్టి పౌర్ణమిలను లెక్కించేవారు. సాధారణంగా ఒక రుతువులో మూడు పౌర్ణమిలు రావాలి. కానీ ఈ చంద్రుడి గమనం వల్ల కొన్నిసార్లు ఒకే రుతువులో నాలుగు పౌర్ణమిలు వచ్చేవి. అలా అదనంగా వచ్చే నాలుగింటిలో, మూడో పౌర్ణమిని అప్పట్లో అరుదైనదిగా భావించి బ్లూ మూన్ అని పిలవడం ప్రారంభించారు. ఆ సంప్రదాయమే కాలక్రమేణా ప్రస్తుత క్యాలెండర్ విధానానికి కూడా వర్తించింది.
ఇలాంటి అరుదైన రోజులు అంతరిక్ష పరిశోధకులకు, ఖగోళ ప్రేమికులకు ఎంతో ఉత్సాహాన్ని ఇస్తాయి. ఇంగ్లీషులో చాలా అరుదుగా జరిగే పనులను 'వన్స్ ఇన్ ఎ బ్లూ మూన్' అని అంటుంటారు. కాబట్టి ఈ రాత్రి ఆకాశంలో వెలిగిపోయే చందమామను చూడడం ఒక ప్రత్యేకమైన అనుభూతిని ఇస్తుంది. ప్రశాంతమైన రాత్రి వేళ ఆకాశం వైపు చూస్తూ, ప్రకృతి సృష్టించే ఈ అద్భుతమైన ఖగోళ వింతను వీక్షించడానికి ప్రజలు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు.
