- "భారత ప్రజాస్వామ్యంలో నవశకం": 2026 ఏప్రిల్ 16 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన మహిళా రిజర్వేషన్లు..
- Politics: "ఏ రాష్ట్రానికీ అన్యాయం జరగదు": దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళనలపై హోంమంత్రి అమిత్ షా హామీ..
Parliament: భారత రాజకీయ చరిత్రలో ఒక సువర్ణ అధ్యాయం లిఖిస్తూ చట్టసభల్లో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించే 'మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం' 2026 ఏప్రిల్ 16 నుంచి అధికారికంగా అమల్లోకి వచ్చింది. 2023లోనే పార్లమెంట్ ఉభయ సభల ఆమోదం పొంది చట్టంగా మారినప్పటికీ, దీని అమలుపై ఉన్న సందిగ్ధతలకు తెరదించుతూ కేంద్ర ప్రభుత్వం గురువారం రాత్రి గెజిట్ నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది. ఈ చారిత్రక ఘట్టంతో లోక్సభ మరియు రాష్ట్రాల శాసనసభల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం గణనీయంగా పెరగనుంది. 2029 సాధారణ ఎన్నికల నాటికే ఈ రిజర్వేషన్లను క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేయాలనే పట్టుదలతో ఉన్న కేంద్రం, ఇందుకోసం పార్లమెంటులో 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టి మరో కీలక అడుగు వేసింది. స్త్రీ శక్తికి పట్టం గట్టే ఈ నిర్ణయం దేశ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో విప్లవాత్మక మార్పులకు నాంది పలుకుతుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
గతంలో చేసిన చట్టం ప్రకారం.. కొత్త జనగణన మరియు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్) పూర్తయిన తర్వాతే రిజర్వేషన్లు అమలు కావాల్సి ఉంది. అయితే, ఈ ప్రక్రియ పూర్తి కావడానికి పట్టే సమయాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, జనగణనతో సంబంధం లేకుండా (డీలింకింగ్) రిజర్వేషన్లను అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం తాజా బిల్లులో ప్రతిపాదించింది. ఈ ప్రతిపాదన ప్రకారం లోక్సభ స్థానాల సంఖ్యను ప్రస్తుతమున్న 543 నుంచి 850కి పెంచే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం. 2027లో జరగబోయే జనగణన కోసం వేచి చూడకుండా, 2011 జనాభా లెక్కల ప్రాతిపదికన నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేపట్టి మహిళలకు త్వరితగతిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలన్నదే ప్రభుత్వ ప్రధాన ఉద్దేశ్యంగా కనిపిస్తోంది. ఈ పరిణామం చట్టసభల స్వరూపాన్నే మార్చివేయనుంది.
అయితే, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంశంపై దక్షిణాది రాష్ట్రాల నుంచి తీవ్ర ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. జనాభా నియంత్రణను సమర్థవంతంగా పాటించిన తమ వంటి రాష్ట్రాలకు లోక్సభలో సీట్ల సంఖ్య తగ్గి, ప్రాధాన్యత తగ్గే ప్రమాదం ఉందని విపక్షాలు పార్లమెంటులో ఆవేదన వ్యక్తం చేశాయి. ఈ ఆందోళనలపై కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా స్పందిస్తూ, ఏ రాష్ట్రానికీ అన్యాయం జరగదని, ఎవరి సీట్లూ తగ్గవని స్పష్టమైన హామీ ఇచ్చారు. మహిళా సాధికారత దిశగా భారత్ తీసుకున్న ఈ అడుగు ప్రపంచ దేశాలకు ఆదర్శంగా నిలుస్తుందని ప్రభుత్వం చెబుతుండగా, రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసమే ఈ తొందరపాటు అని విపక్షాలు విమర్శిస్తున్నాయి.
