అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య 60 రోజుల కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదన..
అమెరికా-ఇరాన్ ఒప్పందంతో ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులకు మార్గం..
అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులకు తాత్కాలిక ఉపశమనం లభించేలా కీలక చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇరు దేశాలు ప్రస్తుతం 60 రోజుల కాల్పుల విరమణ (Ceasefire) ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేసే దశకు చేరుకున్నట్లు అంతర్జాతీయ వర్గాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. ఈ ప్రతిపాదన అమలైతే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా పెద్ద ప్రభావం చూపే అవకాశముందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఈ ఒప్పందంలో ముఖ్యంగా ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) మళ్లీ పూర్తిస్థాయిలో తెరవడం ప్రధాన అంశం. ఈ మార్గం ద్వారా భారీ స్థాయిలో చమురు రవాణా జరుగుతుండటంతో, గత కొంతకాలంగా కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ మార్కెట్లపై ప్రభావం చూపించాయి. ఇప్పుడు కాల్పుల విరమణ అమలైతే ఇరాన్ నుంచి చమురు ఎగుమతులు తిరిగి సాధారణ స్థితికి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
అలాగే ఇరాన్ నౌకాశ్రయాలపై అమెరికా విధించిన ఆంక్షలు, దిగ్బంధనాన్ని సడలించే అంశం కూడా చర్చల్లో భాగమైందని సమాచారం. దీని వల్ల ఇరాన్కు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో కొంత ఊరట లభించే అవకాశముంది.
ఇక అణు కార్యక్రమాలపై కూడా కీలక చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా యురేనియం శుద్ధి (Uranium Enrichment) కార్యక్రమాన్ని నిలిపివేయడం లేదా పరిమితం చేయడం వంటి అంశాలపై అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. అణు ఒప్పందాల విషయంలో గతంలో నెలకొన్న విభేదాలను తగ్గించే దిశగా ఈ చర్చలు సాగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ఈ చర్చలకు పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తున్నట్లు సమాచారం. అలాగే మధ్యప్రాచ్య దేశాలు కూడా ఈ శాంతి ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇస్తున్నాయి. ప్రాంతీయ స్థిరత్వం కోసం ఈ ఒప్పందం ఎంతో కీలకమని ఆయా దేశాలు భావిస్తున్నాయి. ప్రపంచ రాజకీయాలు, చమురు మార్కెట్లు, భద్రతా పరిస్థితులపై ఈ ఒప్పందం ప్రభావం చూపే అవకాశముండటంతో అంతర్జాతీయంగా ఈ పరిణామాలపై ఆసక్తి నెలకొంది. అయితే ఈ ప్రతిపాదన తుది రూపు దాల్చి అమల్లోకి వస్తుందా లేదా అన్నది వచ్చే కొన్ని రోజుల్లో స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.